DÜNYA ÇEVRE GÜNÜ

( 5 – 11 Haziran )

İnsanların sürekli yaşadıkları yere çevre denir. Dağlar, ovalar, çayırlar, ormanlar, göller, denizler, ırmaklar, doğal çevreyi oluşturur.

Doğal Çevrenin korunması amacı ile 1972 yılında İsveç'in Stockholm kentinde Birleşmiş Milletler Çevre Konferansı toplandı. Bu toplantıda çevre sorunları ele alındı. Çevre kirlenmesine karşı üye ülkeler ortak çözüm yolları aradılar. Birleşmiş Milletler Çevre Konferansında 5 Haziran gününün Dünya Çevre Günü olması kararlaştırıldı. Her yıl Birleşmiş Milletler'e üye ülkelerde 5 Haziran Dünya Çevre Günü olarak değerlendirilir.

Ülkemizde bu amaçla 1978 yılında Türkiye Çevre Sorunları Vakfı, daha sonra Çevre Müsteşarlığı kuruldu. Başbakanlığa bağlı Çevre Müsteşarlığı 5-11 Haziran tarihleri arasını Çevre Koruma Haftası olarak kabul etti. Çevre Koruma Haftasında okullarda öğrencilere doğal çevrenin korunması gereği öğretilir. Hafta boyunca radyo ve televizyonda halka çevre kirlenmesi ile ilgili bilgiler verilir. Alınması gerekli önlemler anlatılır. Gazete ve dergilerde doğal çevrenin korunmasına ilişkin yazılara yer verilir.

Doğal çevrenin kirlenmesi bütün ülkelerin ortak sorunudur. Çevre kirlenmesi hepimizin günlük yaşayışını etkileyen bir olaydır. Uygarlığın gelişmesi, endüstrileşme sonucu fabrikalarda insan gücüne gereksinme arttı. Kırlarda, köylerde, doğal çevrede yaşayan insanlar kentlere göçtü. Kent nüfusu önemli ölçüde çoğaldı. Kentlerde nüfusun artışı ve endüstrileşme ile birlikte çevre sorunları ortaya çıktı. Bu sorunun en önemlisi çevre kirlenmesidir.

Başlıca çevre sorunları su, hava ve toprak kirlenmesidir.

Su kirlenmesi ile deniz hayvanlarının yaşam ortamları bozulur. Kirli sularda avlanan balık ve öteki deniz ürünlerini yemeyelim. Böyle sularda yüzmeyelim.

Hava kirliliği daha çok yakıtların gereği gibi yakılmaması sonucu ortaya çıkar. Kirli hava solunuma elverişsiz havadır. Kirli hava solunum yolları hastalıklarını artırır. Solunum organlarımızı yorar. Hava kirliliği ölümlere bile sebep olur.

Toprak kirlenmesi; çeşitli ilaç ve gübrelerle toprağın tarıma elveriş­siz duruma gelmesidir. Çiftçilerimiz; tarlada kullanacakları ilaç ve gübre çeşidini ziraat mühendislerine, teknisyenlerine sormalıdır. Hangi gübrenin hangi cins topraklarda yararlı olacağı bilinmektedir. Bu nedenle; ilgili uzmana danışmaksızın ilaç ve gübre kullanılmamalı. Toprak kirlenmesi toprağın verimini azaltır. Bitki hastalıklarını çoğaltır.

Bugün pek çok ilimiz çevre sorunları ile karşı karşıyadır. Örneğin Ankara'da hava, İstanbul'da su. Mersin ve Adana'da toprak kirlenmesi birer çevre sorunudur.

DOĞAL ÇEVRENİN KORUNMASİ İÇİN ALINACAK ÖNLEMLER

Doğal çevrenin korunması : Bu konuda alınabilecek belli başlı önlemler şunlardır:

• Akar ve durgun sular, insan ve hayvan artıkları ile kirletilmemeli,
• Biriken çöpler hemen kaldırılmalı,
• Zararlı hayvanların, böceklerin özellikle, karasinek ve sivrisinekle­rin üreyip çoğalmaları engellenmeli,
• Kanalizasyon borularındaki patlamalar hemen ilgililere bildirilme­li.
• Yakıtların tam yakılması sağlanmalıdır. Böylece hem enerji kaybı, hem de hava kirliliği önlenmiş olur.

Doğal çevrenin kirletilmesi yasalarımıza göre suçtur. Bu suçu işleyenlere para ve hapis cezaları verilir.

Doğal çevre bizim çevremizdir. Biz doğayı korudukça doğa da bizleri korur. Havaya, suya, toprağa karışan kimyasal artıklar doğayı etkiliyor. Bu artıkların çoğalması insan sağlığını bozuyor. Kısaca çevre sorunları, sağlımızla yakından ilgili bir konudur.

Bulunduğumuz yeri kirletmeyelim. Doğal çevrenin güzelliklerini korumak hepimizin görevidir. Bu konuda girişilen çalışma ve çabalara katılalım. Soluduğumuz havanın, içtiğimiz ve kullandığımız suların, bulunduğu­muz yerin temiz olmasını istiyorsak çevre kirlenmesine engel olalım. Sağlımıza uygun bir çevrede yaşamak için doğal çevremizi koruyalım.

KONUŞMA

Sevgili Arkadaşlar!

1972 yılında İsveç’in Stockholm kentinde yapılan Birleşmiş Milletler Çevre Konferansında alınan bir kararla, 5 Haziran günü Dünya Çevre Günü olarak kabul edildi. Haziran ayının ikinci haftası ile başlayan haftayı, okullarımızda Çevre Koruma Haftası olarak kutlamaktayız.

Sanayileşme ve kentlerdeki nüfus yoğunlukları, çevre sorunlarının artmasına sebep olmuştur. Bütün ülkelerin ortak sorunu haline gelen çevre kirlenmesi, günümüzde insan sağlığını tehdit eder boyutlara ulaşmıştır. Ölümlere neden olan solunum yolu hastalıklarının çoğu hava kirliliği sonucunda olmaktadır. Balıklar, çevre kirlenmesinden en çok zarar gören canlıların başında gelir.

Sanayi atıkları, spreyler, yakıtlarla ortaya çıkan dumanlar, petrol ve ilaç atıkları, plastik ürünler, suni gübreler ve çöpler, çevre kirlenmesine sebep olan en önemli etkenlerdendir.

Çevre kirlenmesini, insanın doğaya verdiği zarar olarak da tanımlayabiliriz. Doğanın korunmasını ve tahribatının engellenmesi zorunludur. Gelecek nesillere iyi bir çevre bırakmak için kirlenmeleri mutlaka önlemek, yeşil alanları ve hayvanları koruyup çoğaltmak gerekir. Bilinçsizce sağa sola attığımız plastik ürünlerin doğada 400 yıl kadar çürümeden kalabildiğini söylersek, karşı karşıya kaldığımız tehlikenin boyutlarını biraz olsun anlayabiliriz. Çevrenin kirlenmesini önlemek için üzerimize düşen görevleri mutlaka yapmalıyız.

Hepinize güzel ve temiz bir çevrede, mutlu ve sağlıklı bir ömür dilerim...

ÇEVREMİZ

Çöplerimiz birikmesin

Sularımız kirlenmesin

Yakıtımız tam yakılsın

Temiz olsun her şeyimiz.

       Oynayalım hep coşalım

       Bu yurdu temiz tutalım

Sokağımızla caddemiz

Köyümüzle, kentimiz

Temiz olsun hep çevremiz

Güzel olsun hep yöremiz.

       Oynayalım hep coşalım

       Bu yurdu temiz tutalım

Yaylada ovada dağda

Pırıl pınl bir doğada

Oynayalım hep coşalım

Bu yurdu temiz tutalım.

Erol YAVUZ

BİR YER DÜŞÜNÜYORUM

Bir yer düşünüyorum, yemyeşil,

Bilmem, neresinde yurdun?

Bir ev, günlük güneşlik,

Çiçekler içinde memnun.

          Bahçe kapısına varmadan daha,

          Baygın kokusu ıhlamurun,

          Gölgesinde bir sıra, der gibi;

          — Oturun!

Haydi çocuklar haydi,

Salıncakları kurun!

Başka dallarsa, eğilmiş;

— Yemişlerimizden buyurun!

          Rüzgar esmez, konuşur;

          — Uçurtmalar uçun, çamaşırlar kuruyun.

          Mutlu olun, yaşayın,

          Ana, baba evlat, torun.

Z. Osman SABA

ELMA AĞAÇLARI

Bir gün gelir, çiçeklenir,

Yine elma ağaçları,

“Artık bahar geldi!” denir,

Dallar öter yamaçları.

        Kelebekler üşer üşer,

        O mavili çiçeklere;

        Sonra yağmur gibi düşer

        O çiçekler bütün yere.

Güzel ağaç! derim, yazık!

Yetim kaldın bir tarafta.

Dallar iner yere artık,

Geçer geçmez birkaç hafta.

        Kapılırım bir sevince

        Sonu gelmez hülyalarla;

        Zümrüt dallar süslenince

        Kıpkırmızı elmalarla.

Emin Recep GÜREL

MEMLEKET TÜRKÜSÜ

El gibi dolaşma Anadolu’nda,

Arkadaş, yurdunu içinden tanı:

Dinle bir yosmayı pınar yolunda,

Dinle bir yaylada garip çobanı.

Bir ıssız ev gibi gezdiğim bu yurt,

Yavrunun derdiyle ah eder Bayburt,

Yıllarca döktürür sana gözyaşı

Tuna’nın özlemi yakar Maraş’ı...

Bir çölü andırır, bil ki dört yanın,

Bağrını delmezse yanık türküler :

Varlığı bu korla tutuşmayanın

Kirpiği yaşarsa gözleri güler.

Faruk Nafiz ÇAMLIBEL

GELİNCİK

Rengi bayrağıma eş

Tarlalarda bir ateş

Ekinlerle hep kardeş

Çayırlarda biricik

Al ipekli gelincik

Rüzgarlara gelemez

Yaprağına değilmez

Gelinciği kim sevmez

Sapları da incecik

Kara gözlü gelincik.

ÖZ VATANIM TÜRKİYE’M

Kara dere haşmetinle durma ak,

Huzur verir sana tepeden bakmak.

Kenarında dalıp yatıp uyumak,

Canım benim, öz vatanım Türkiye’m.

Kenarında otur çalı çırpı yak,

Bir koçan mısır al üstüne bırak.

Böyle güzellikler olmasın ırak,

Canım benim, öz vatanım Türkiye’m.

Yürü yol boyunca stresten uzak,

Her yanı bir cennet hangisini yazsak.

Tek tek değil, hep birlikte korusak,

Canım benim, öz vatanım Türkiye’m.

Hakkı ÇEBİ

ÇİÇEKLER KELEBEKLER

Binbir renkle gülüyor,

Bahçemizde çiçekler.

Gururla süzülüyor,

Uçuşan kelebekler.

Ayrıdır her çiçeğin,

Adı, şekli, kokusu.

Hele şu kelebeğin,

Rengi pek hoş doğrusu.

Hazırlıyor çiçekler,

Baharın neşesini.

Sonra da kelebekler,

Okuyor bestesini.

Hasan NAHİT

PAPATYALAR

Bahar olsun da seyredin

Nasıl süsler bayırları,

Zümrüt gibi çayırları,

Yüze güler o incecik

Gelin yüzlü papatyalar,

Altın gözlü papatyalar.

Tarlalarda hoşa giden,

Sarı, turuncu, pembe, mor,

Bir çok güzel çiçek olur.

Bence güzeldir hepsinden

Gelin yüzlü papatyalar,

Altın gözlü papatyalar.

Yaprakları kıvır kıvır,

O da ayrı bir güzellik.

Boy pos, boyun ipincecik.

Hem güzel, hem de nazlıdır

Gelin yüzlü papatyalar,

Altın gözlü papatyalar.

Rüzgar eser kâh o yana,

Kâh bu yana, hep beraber,

Dalga dalga eğilirler,

Neşe verirler insana

Gelin yüzlü papatyalar,

Altın gözlü papatyalar.

Tevfik FİKRET

GÜZEL SÖZLER

·        Biz doğayı korudukça doğa da bizi korur.

·        Herkes sağlıklı, dengeli bir doğal çevrede yaşamak hakkına sahip­tir.

·        Çevre kirliliği, her anımızı etkileyen sağlıklı bir yaşam konusudur.

·        Sağlıklı yaşam, sağlıklı çevre ile olur.

·        Yarının doğası bugünden yaratılır.

·        Bakarsan bağ olur, bakmazsan dağ olur.

·        Yaş kesen, baş keser.