bursa escort-escort beylikdüzü bayan-bursa escort-escort istanbul bayan-escort istanbul bayan-bodrum escort-gaziantep escort-marmaris escort bayan-kayseri escort-sakarya escort-samsun escort-mersin escort bayan-bursa escort-kocaeli escort-ataşehir escort-istanbul escort bayan-bursa escort-bursa escort-istanbul escort-tuzla escort bayan Hz. mer'in Hayat retmen Sitesi



1243 defa grntlendi.

Hz. mer'in Hayat

KaRNeC
Site Kurucusu
*******


Mesajlar: 19,198 Katlma Tarihi: 26-02-2011 Rep Puan: 123 Durum: evirimd

Mesaj: #1
Hz. mer'in Hayat
Wmal.net Kahramanmara zel Anaokulu A101 AktelGoogle sra bulucu
Hz. MER B. HATTAB (r.a)

HZ.MER; ikinci Rasid Halifedir. Islmi yeryzne yerlestirip, hakim kilmak iin Resulullah (s.a.s)'in verdigi tevhid mcadelede ona en yakin olan sahabilerden biri. Hz. mer (r.a), Fil Olayindan on sene sonra Mekke'de dogmustur. Kendisinden nakledilen bir rivayete gre o, Byk Ficar savasindan drt yil sonra dnyaya gelmistir (Ibnl-Esr, sdl-gbe, Kahire 1970, IV,146). Babasi, Hattab b. Nfeyl olup, nesebi Ka'b'da Resulullah (s.a.s) ile birlesmektedir. Kureys'in Adiy boyuna mensup olup, annesi, Ebu Cehil'in kardesi veya amcasinin kizi olan Hanteme'dir (bk. a.g.e., 145).

Kaynaklar Hz. mer (r.a)'in mslman olmadan nceki hayati hakkinda fazlaca bir sey sylemezler. Ancak kklgnde, babasina ait srlere obanlik ettigi, sonra da ticarete basladigi bilinmektedir. O, Suriye taraflarina giden ticaret kervanlarina istirak etmekteydi (H. ibrahim Hasan, Tarihul-Islm, Misir 1979, I, 210). Cahiliyye dneminde Mekke esrafi arasinda yer almakta olup, Mekke sehir devletinin sifare (elilik) grevi onun elindeydi. Bir savas ikmasi durumunda karsi tarafa eli olarak mer gnderilir ve dnsnde onun verdigi bilgi ve grslere gre hareket edilirdi. Ayrica kabileler arasinda ikan anlasmazliklarin zmnde etkin rol alir ve verdigi kararlar baglayicilik vasfi tasirdi (Suyt, Tarihul-Hulef, Beyrut 1986, 123; sdl-gbe, IV, 146).

Hz. mer, sert bir mizaca sahip olup, Islma karsi asiri tepki gsterenlerin arasinda yer almaktaydi. Sonunda o, dedelerinin dinini inkr eden ve tapindiklari putlara hakaret ederek insanlari onlardan yz evirmege agiran Muhammed (s.a.s)'i ldrmeye karar vermisti. Kilicini kusanarak, Peygamberi ldrmek iin harekete gemis, ancak olayin gelisim sekli onun mslmanlarin arasina katilmasi sonucunu dogurmustu. Tarihilerin ittifakla naklettikleri rivayete gre, mer (r.a)'in mslman olusu syle gereklesmisti: mer, Resulullah (s.a.s)'i ldrmek iin onun bulundugu yere dogru giderken, yolda Nuaym b. Abdullah ile karsilasti. Nuaym ona, byle fkeli nereye gittigini sordugunda o, Muhammed (s.a.s)'i ldrmeye gittigini sylemisti. Nuaym, mer'in ne yapmak istedigini grenince ona, kizkardesi ve enistesinin yeni dine girmis oldugunu syledi ve nce kendi ailesi ile ugrasmasi gerektigini bildirdi. Bunu grenen mer (r.a), fkeyle enistesinin evine yneldi. Kapiya geldiginde ierde Kur'an okunmaktaydi. Kapiyi alinca, ierdekiler okumayi kesip, Kur'an sayfalarini sakladilar. ieri giren mer (r.a), enistesini dvmeye baslamis, araya giren kizkardesinin aldigi darbeden dolayi burnu kanamisti. Kizkardesinin ona, ne yaparsa yapsin dinlerinden dnmeyeceklerini syleyerek kararliligini bildirmesi zerine, ona karsi merhamet duygulari kabarmaya baslamis ve okuduklari seyleri grmek istedigini sylemisti. Kendisine verilen sahifelerden Kur'an ayetlerini okuyan mer (r.a), hemen orada imn etti ve Resulullah (s.a.s)'in nerede oldugunu sordu. O siralarda mslmanlar, Safa tepesinin yaninda bulunan Erkam (r.a)'in evinde gizlice toplanip ibadet ediyorlardi. Resulullah (s.a.s)'in Daru'l-Erkam'da oldugunu grenen mer (r.a), dogruca oraya gitti. Kapiyi aldiginda gelenin mer oldugunu grenen sahabiler endiselenmeye basladilar. Zira mer silahlarini kusanmis oldugu halde kapinin nnde duruyordu. Hz. Hamza: "Bu mer'dir. iyi bir niyetle geldiyse mesele yok. Eger kt bir dsncesi varsa, onu ldrmek bizim iin kolaydir" diyerek kapiyi atirdi. Resulullah (s.a.s), mer (r.a)'in iki yakasini tutarak; "Mslman ol ya Ibn Hattab! Allahim ona hidayet ver!" dediginde, mer (r.a), hemen Kelime-i sehadet getirerek imn ettigini aikladi (Ibn Sa'd, Tabakatu'l Kbra, II, 268-269; sdl-gbe, IV, 148-149; Suyt, Tarihu'l-Hulefa, Beyrut 1986, 124 vd.). Rivayetlere gre mer (r.a)'in mslman olusu, Resulullah (s.a.s)'in yapmis oldugu; Allahim! Islmi mer b. el-Hattab veya Amr b. Hisam (Eb Cehil) ile ycelt" seklinde bir duanin sonucu olarak gereklesmisti (Ibnul-Hacer el-Askaln, el-isbe fi Temyzi's-Sahbe, Bagdat t.y., II, 518; Ibn Sa'd, ayni yer; Suyt, a.g.e., 125).

mer (r.a), risaletin altinci yilinda mslman olmustur. O, iman edenlerin arasina katildigi zaman mslmanlarin sayisi yetmis seksen kisi kadardi (Ibn Sa'd, ayni yer).

Mekkeli msriklerin, gsterdigi zorbaca tepkiden dolayi mslmanlar, Beytullah'a gidip namaz kilamiyor ve ancak gizlice bir araya gelebiliyorlardi. mer (r.a) mslman olunca dogruca Beytullah'in yanina gitti ve mslman oldugunu haykirdi. Orada bulunanlar siddetli tepki gsterdi. Ancak o, msriklere karsi savasini srdrerek onlarin, mslmanlara gsterdigi muhalefeti kirdi ve bir avu mslmanla birlikte herkesin gz nnde Beytullah'ta namaza durdu. Onun bu sekilde saflarina katilmasi mslmanlara byk bir moral destegi saglamisti. Abdullah Ibn Mes'ud'un; "mer'in mslman olusu bir fetihti" (sdl-gbe, IV,151; Ibn Sa'd, a.g.e., III, 270) sz bunu aika ortaya koymaktadir. Taber'nin Ibn Abbas'tan tahric ettigi bir hadise gre, mslmanligini ilk iln eden kimse Hz. mer (r.a) olmustur (Suyt, a.g.e.,129). mer (r.a) benligini kusatan imanin verdigi heyecanla, kfre karsi aik ve net bir sekilde, hi bir tehdide aldiris etmeden mcadele ediyordu. Msrikler, secaat ve kararliligini eskiden beri bildikleri iin ona satasmaya cesaret edemiyorlardi.

Mslman olduktan sonra srekli Resulullah (s.a.s)'in yaninda bulunmus, onu korumak iin elinden gelen gayreti gstermistir. O, imn ettikten sonra msriklere karsi ok sert davranmis ve dinini her ortamda, kimseden ekinmeden herkese meydan okuyarak savunmustur. Islm tebliginin yeni bir veche kazanmasi iin Medine'ye hicret emrolundugu zaman mslmanlar Mekke'den gizlice Medine'ye g etmeye basladiklarinda, Hz. mer, gizlenme ihtiyaci duymamisti. mer (r.a), beraberinde yirmi arkadasi oldugu halde Medine'ye dogru yola ikmisti. Hz. Ali (r.a) onun hicretini su sekilde anlatmaktadir: "mer'den baska gizlenmeden hicret eden hi bir kimseyi bilmiyorum. O, hicrete hazirlandiginda kilicini kusandi, yayini omuzuna takti, eline oklarini aldi ve K'be'ye gitti. Kureys'in ileri gelenleri K'be'nin avlusunda oturmakta idiler. O, K'be'yi yedi defa tavaf ettikten sonra, Makm-i ibrahim'de iki rek'at namaz kildi. Halka halka oturan msrikleri tek tek dolasti ve onlara; "Yzler pIslesti. Kim anasini evladsiz, ocuklarini yetim, karisini dul birakmak istiyorsa su vadide beni takip etsin" dedi. Onlardan hi biri onu engellemeye cesaret edemedi (Suyt, a.g.e., 130). Bunun iindir ki Ibn Mes'ud; "Onun hicreti bir zaferdi" (Ibn Sa'd, ayni yer; sdl-gbe, IV, 153) demektedir.

mer (r.a), Medine dnemi boyunca Islamin ycelisini etkileyen btn olaylara aktif olarak istirak etmistir. Resulullah (s.a.s)'in nemli kararlar alacagi zaman grslerine basvurdugu kimselerin basinda mer (r.a) gelir. Onun ileri srdg grsler o kadar isabetliydi ki; bazi ayetler onun daha nce isaret ettigine uygun olarak nazil oluyordu. Resulullah (s.a.s) onun bu durumunu su szyle ifade etmekteydi: "Allah, hakki mer'in dili ve kalbi zere kildi" (sdl-gbe, IV, 151).

mer (r.a), Bedir, Uhud, Hendek, Hayber vb. gazvelerin hepsine ve ok sayida seriyyeye katilmis, bunlarin bansinda komutan olarak grev yapmistir. Bunlardan biri Hicretin yedinci yilinda Havazinliler'e karsi gnderilen seriyyedir.

mer (r.a), btn meselelere karsi net ve tavizsiz tavir koymakla taninir. Onun kfre karsi dsmanligi; msriklerin, Islma karsi olan saldirilarini hazmedememe konusundaki hassasiyeti; bazi kararlara siddetle karsi ikmasina sebep olmustur. Hudeybiye'de yapilan anlasmanin msrikler lehine grnen maddelerine karsi ikisi bunlardan biridir. Ancak o, Resuln, Allah Tel'nin gsterdigi dogrultuda hareket etmekten baska bir sey yapmadigi uyarisi karsisinda, hemen kendini toparlamis ve olayin i geregini kavramisti.

Resulullah (s.a.s)'in vefatinin hemen pesinden ortaya ikan karisikligin Hz. Eb Bekir'in halife seilmesiyle yok edilmesinde Hz. mer byk rol oynamistir. Hz. Eb Bekir'in kisa halifelik dneminde en byk yardimcisi mer (r.a) olmustur.

Hz. Eb Bekir (r.a) vefat edecegini anladiginda, Hz. mer'i kendisine halef tayin etmeyi dsnms ve bu dsncesini aiklayarak bazi sahabilerle istisarelerde bulunmustu. Herkes mer (r.a)'in fazilet ve stnlgn kabul etmekle beraber, onu bu is iin biraz sert mizacli buluyorlardi. Hatta Talha (r.a) ve diger bazi sahabiler ona; "Rabbin seni mer'i hafife tayin ettiginden dolayi sorgularsa ona ne cevap vereceksin? Bilirsin ki mer olduka sert bir kimsedir" demIslerdi. Hz. Eb Bekir onlara; "Derim ki: Allahim! Kullarinin en iyisini onlara halife yaptim" karsiligini vermisti. Sonra da Hz. Osman'i agirarak bir kgida Hz. mer'i halife tayin ettigini yazdirdi. Kgit katlanip mhrlendikten sonra, Hz. Osman disari ikarak insanlardan kgitta yazili olan kimseye bey'at edilmesini istedi. Oradakilerin bey'at etmesiyle Hz. mer'in II. Rasid halife olarak is basina gelisi gereklesmis oldu (sd'l-gbe, IV,168-199; Ibn Sad, a.g.e., III, 274 vd.; Suyt a.g.e., 92-94).

Islam ordularinin fethettigi blgelerdeki halk, mslmanlardan grdkleri msamaha ve dil davranIslardan etkilenerek kitleler halinde Islma giriyorlardi. Asirlarca Bizans ve iran devletlerinin zulm altinda ezilen, horlanan topluluklar Islmin kusatici merhameti ile yz yze geldiklerinde mslman olmakta tereddt gstermiyorlardi. Kendi dinlerinden dnmek istemeyenler ise hi bir baskiya maruz kalmadiklari gibi, genis bir inan hrriyetine kavusuyorlardi.

Hz. mer, bir taraftan Islmin insanliga tebliginin nndeki engelleri kaldirmak iin ordular sevkederken, te taraftan da henz messeselerine kavusmamis bulunan devleti teskilatlandirmaya alisiyordu.

Hz. mer'den nce, orduya katilan askerler ve bunlara dagitilan paralar belirli defterlere yazilip kayit altina alinmazdi. Bu durum normal olarak bazi karisikliklarin ikmasina sebep olur, gelir ve giderlerin hesabi yapilamazdi. ilk zamanlar buna pek ihtiya da yoktu. Ancak devletin sinirlari genIslemis ve bu genis cografya ierisinde devletin etkinligini saglayabilmek iin idar dzenlemeler yapilmasi zarureti dogmustu. O, ilk olarak askerlerin kayitlarinin tutuldugu ve fey ve ganimet gelirlerinin dagitiminin kaydedildigi "divan" teskilatini kurdu.

Ayrica, Suriye ve Irak'ta bulunan divanlar varliklarini korumuslardir. Bunlar vergilerin toplanmasi ile alakali alismalari yrtmekteydiler. Suriye ve Irak'taki divanlar her ne kadar iran ve Bizans mal teskilatindan kalma idiyse de, onun Medine'de tesis ettigi divan hibir yabanci tesir sz konusu olmaksizin, ortaya ikan ihtiyalari karsilamak iin kurulmustur. Hz. mer, feyden elde edilen gelirlerden verdigi atiyyeleri bir gruplandirmaya tabi tutmustur.

Hz. mer, yargi (kaza) Islerini bir dzene koymak iin valilerden ayri ve bagimsiz alisan kadilar tayin eden ilk kimsedir. O, Kufe'ye, sureyh b. el-Haris'i, Misir'a da Kays b. Ebil-As es-Sehm'yi kadi tayin etmistir. Onun Medine'deki kadisi Eb Derda (r.a)'dir. Bu dnemin taninmis kadilarindan birisi de Ebu Msa el-Esari'dir. Hz. mer, tayin ettigi kadilara, grevlerini ne sekilde ifa etmeleri gerektigine dair talimatlar verir ve onlarin bu ereve disina ikmamalarini tenbihlerdi (Mustafa Fayda, Dogustan Gnmze Byk Islm Tarihi, istanbul 1986, II, 176-177).

Hz. mer (r.a)'in, zerinde titizlikle durdugu ve asla msamaha gstermedigi en nemli konu adlet meselesiydi. O, mevki, rtbe, soyluluk vb. hibir ayirim gzetmeden haklarin sahiplerine verilmesi iin ok siddetli davranmistir. Bu konuda onun yaninda bir kle ile efendisi arasinda bir fark yoktur.

O, her tarafta adletin eksiksiz yerine getirilmesi, muhta ve yoksul kimselerin gzetilmesi iin lkenin en cra kselerindeki durumlardan zamaninda haberdar olmak iin imkn olusturmaya alisti. O, muhta kimseler konusunda din ayirimi gzetmemis, hristiyan ve yahudilerden olan yoksullara da yardimlarda bulunmustur.

Devletin temel grevlerinden birisi ilmin insanlara ulastirilmasidir. Hz. mer, fethedilen blgelerde okullar amis, buralara mderrIsler tayin etmis ve Kur'an-i Kerim'i okumak ve onunla amel edebilmek iin gerekli olan egitimin verilmesini saglama yolunda gayret sarfetmistir. Islm'in, mslman olan insanlara gretilmesi ve teblig alismalarinin yrtlmesi iin sahablerden ve diger limlerden istifade etmis ve onlari degisik blgelerde grevlendirmistir. Kur'an, Hadis ve Fikih gretimi ile ugrasan bu limlere byk meblaglar tutan maaslar baglamistir. Hz. mer, devletin her tarafinda camiler insa ettirmisti. Onun zamaninda drt bin tane cami yapilmis oldugu rivayet edilmektedir (Ahmed en-Nedvi, Asri Saadet, Terc. Ali Genceli, istanbul 1985, I, 317). ilk defa bir takvimin kullanilmasina Hz. mer zamaninda ihtiya duyulmus ve bylece Hicret esas alinarak olusturulan takvimle devlet Islerinde tarihleme aisindan ortaya ikan problemler ortadan kaldirilmistir (H. 16).

Islm devleti, bagimsiz bir devlet olmasina ve ok genis bir cograf sahayi kaplayan ekonomik faaliyetlerin yrtlmesine ragmen, kullanilan paralar yabanci kaynakliydi. Irak ve iran blgelerinde Fars dirhemleri; Suriye ve Misir taraflarinda da Bizans dinarlari tedavlde bulunmaktaydi. Bu durum o devirde henz hissedilmeye baslanmamis olsa bile, bir ekonomik baski tehlikesini beraberinde getirmekteydi. Hz. mer'in, devleti messeselere kavusturup yapisini saglamlastirmaya alisirken, bu duruma da mdahale etmemesi dsnlmezdi. O, Hicri 17 de para bastirarak piyasaya srd. Ayrica Halid b. Velid'in Taberiye'de Hicr 15 tarihinde dinar darbettirdigi de bilinmektedir (Hassan Hallk, Dirst f Tarihil-Hadretil-Islamiye, Beyrut 1979, 13-15). Hz. mer (r.a), Islm devletinin disaridan gelebilecek saldirilara karsi gvenligini saglamak ve ordulari dsman blgelerine yakin yerlerde bulundurabilmek iin ordugah sehirler tesis etmistir. iran ve Hindistan taraflarindan gelebilecek deniz akinlarina karsi Basra ordugah sehri kuruldu. Bu sehrin mevkii bizzat Hz. mer tarafindan tesbit edilmistir. O, bu is iin Utbe b. Gazvan'i grevlendirmisti. Utbe, sekizyz adamiyla o zaman bos ve issiz olan Haribe blgesine gelip H. 14 yilinda Basra sehrinin insasina basladi.

Sa'd b. Ebi Vakkas, Kadisiye'de kazandigi byk zaferden sonra iran ilerine akinlara baslamisti. Onun ordusu Medin'de bulunmaktaydi. Ancak buranin ikliminin Arap askerlerin sagligini olumsuz ynde etkiledigi anlasilinca, Hz. mer, Sa'd'a iklim bakimindan uygun ve merkez ile arasinda deniz bulunmayan bir yer bulup burada bir sehir kurmasi talimatini verdi. Bu is iin grevlendirilen Selmn ve Huzeyfe, Kufe mevkiini uygun buldular. H. 17 de kurulan bu ordugah sehir kirk bin kisiyi iskn edebilecek byklkte insa edildi.

Amr b. el-As, Misir'i fethettikten sonra iskenderiye'yi karargah edinmek iin Hz. mer (r.a)'dan izin istedi. Hz. mer (r.a), haberlesme aisindan endise duydugu iin Kendisiyle Misir'daki kuvvetler arasinda bir nehrin bulunmasini kabul etmedi. Amr, Nil'in dogu yakasina geerek burada Fustat adli sehri kurdu (H. 21). Bu ordugah sehirlerinden baska yine asker amali merkezler de olusturulmustur.

Hz. mer'in idare anlayisi Hz. mer, toplumu ilgilendiren meselelerde karar verecegi zaman mslmanlarin grsne basvurur, onlarla istisare ederdi. O "istisare etmeden uygulamaya konulan Isler basarisizliga mahkmdur" demekteydi. istisarede takip ettigi yntem suydu: nce meseleyi mslmanlarin ulasabildigi ogunlugu ile grsr, pesinden Kureysliler'in dsncesini sorar, son olarak da sahabilerin grslerini alirdi. Bylece en isabetli fikir ortaya ikar ve uygulamaya konulurdu. Hz. mer, mslmanlarin yaptigi Islerde bir hata grdkleri zaman kendisini uyarmalarini isterdi. Baska dinlere mensup olup, zimm statsnde bulunan kimselerle alkali Islerde de onlarin grslerine bas vurur ve meseleyi onlarla istisare ederdi. Bu durum Hz. mer'in adlet anlayisinin ne kadar kapsamli oldugunu ortaya koymaktadir.

Hz. mer idarede grevlendirdigi memurlarina karsi olduka sert davranir, onlarin bir haksizlikta bulunmalarina asla gz yummazdi. Halka karsi ise son derece sefkatle yaklasir, onlarin varsa gizledikleri problemlerini grenip zmlemek iin gece-gndz ugrasip dururdu. O bu hassasiyetini: "Firat kiyisinda bir deve helak olsa, Allah bunu mer'den sorar diye korkarim" sz ile ortaya koymaktadir. Hz. mer, merkezden uzak blgelerde halkin durumunu yakindan grmek iin seyahatler yapma yoluna gitmisti. O, insanlarin esitli dertlerini uzak diyarlarda olmalari sebebiyle kendisine ulastiramadiklarindan endise ediyordu. Bazi blgeleri dolasmasina ragmen baska yerlere gitmeyi tasarladigi halde mr o sehirlere ulasmasina yetmemisti. Islm tarihinde adletin timsali olarak yerini alan Hz. mer (r.a) hakkinda rivayet edilen su olay onun bu sifatla btnlesmis oldugunun en aik delilidir.

Bir defasinda Eslem'le birlikte Harra taraflarinda (Medine'nin dis blgesi) dolasirlarken isik yanan bir yer grd ve Eslem'e; "surada, gecenin ve sogugun aresizligine ugramis biri var. Haydi onlarin yanina gidelim" dedi. Oraya gittiklerinde bir kadini iki ocuguyla zerinde tencere bulunan bir atesin etrafinda otururken grdler. Hz. mer, onlara; "Isikli aileye selm olsun" dedi. Kadin selmi aldiktan sonra yanlarina yaklasmak iin izin alan Hz. mer ona yanindaki ocuklarin neden agladiklarini sordu. Kadin, karinlarinin a oldugunu syleyince, Hz. mer merakla tencerede ne pisirdigini sordu. Kadin, tencerede su bulundugunu, ocuklari yemek pisiyor diye avuttugunu syledi ve; "Allah bunu mer'den elbette soracaktir" diye ekledi. Hz. mer, ona; "mer bu durumu nereden bilsin ki?" diye sordugunda kadin; "Madem bilemeyecekti ve unutacakti neden halife oldu" karsiligini verdi. Hz. mer bu cevap karsisinda irkilerek Eslem'le birlikte dogruca erzak deposuna gitti. Doldurduklari yiyecek uvalini Eslem tasimak istedi. Ancak Hz. mer (r.a); "Kiyamet gnnde benim ykme ortak olacak degilsin. Onun iin birak da ykm kendim tasiyayim" diyerek buna izin vermedi; uvali omuzuna aldi ve kadinin bulundugu yere gtrd. Orada bizzat yemegi Hz. mer (r.a) hazirlayip pisirdi ve onlari doyurdu. Eslem; "O, atese flerken sakaklari arasindan ikan dumanlari seyrediyordum" demektedir. Hz. mer oradan ayrilirken kadin; "Siz bu ise mer'den daha layiksiniz" dedi. Hz. mer; "mer'e dua et. Bir gn onu ziyarete gidersen beni orada bulursun" dedi.

Bu onun insanlara yardim etmede ve magduriyetlerini gidermede gsterdigi hassasiyetin rneklerinden sadece bir tanesidir.

Ilmi

Hz. mer'in fikih ilminde ayri bir yeri vardir. O, her ynyle devleti teskilatlandirmaya alisirken diger taraftan da bu teskilatlanmanin alt yapisi olan ilm gelismeyi saglayabilmek iin gayret sarfediyordu. Fikih usulnn olusumu Hz. mer (r.a) ile baslar. Fikih ilminin temellerini meydana getiren kaideleri, karsilastigi kaz ve idar meseleleri zme kavustururken takip ettigi yntemlerle belirlemeye baslamistir. Ondan sahih senetlerle rivayet olunan fikh hkmlerin sayisi birka bini bulmaktadir. Hz. mer'in itihadlarinin Islm hukuku aisindan ok byk bir nemi vardir ve Resulullah (s.a.s)'in hadIslerinden baska hi bir sey onun bu itihadlarinin zerinde degildir (Muhammed Revvs Kal'aci, Mevsuatu Fikhi mer b. el-Hattab, 1981, 8; Bu kitabta Hz. mer'in Fikh itihadlari bir araya toplanarak ansiklopedik bir tarzda tasnif edilmistir).

Hz. mer (r.a), Hadis rivayeti konusunda ok titiz davranmistir. O, Peygamber (s.a.s)'den hadis rivayet eden bazi kimseleri sorguya ekmis, onlardan rivayet ettikleri hadIsler iin sahid istemisti. Hz. mer'in kendisinden bes yz otuz dokuz hadis rivayet edilmistir (Suyut, a.g.e., 123).

Ayrica o, Kur'an-i Kerim'in te'vil ve tefsirinde ilim sahibiydi. Ibn mer'den rivayet edildigine gre, kendisine Resulullah (s.a.s) hayattayken kimlerin fetva verdigi soruldugunda: "Ebu Bekir ve mer'den baskasinin fetva verdigini bilmiyorum" karsiligini vermisti (H.i. Nasan, Islm Tarihi, istanbul 1985, I, 319).

Sahsiyeti

Hz. mer, inandigi seyi yerine getirme hususunda siddetli davranmakla taninir. O, mslman olmadan nce ilk iman edenlere karsi sert muamele etmisti. Mslman olduktan sonra ise bu sertligi Islm'in lehine msriklere karsi ynelmistir. Hz. mer Halife olduktan sonra da dogrularin uygulanmasi ve hakkin elde edilmesi konusunda titiz davranmaya ve en ufak ayrintilari bile bizzat takip etmeye asiri dikkat gstermistir. O, bir seyi emrettigi veya yasakladigi zaman ilk nce kendi ailesinden baslardi. Aile fertlerini bir araya toplayarak onlara syle derdi; "sunu ve sunu yasakladim. insanlar sizi yirtici kusun eti gzetledigi gibi gzetlerler. Allah'a yemin ederim ki, her hangi biriniz bu yasaklara uymazsa onu daha fazlasiyla cezalandiririm". Sert bir mizaca sahip olmasina ragmen insanlara karsi olduka mtevz davranirdi. Genis topraklari, gl ordulari olan bir devletin baskani olmasi onu diger insanlar gibi mtevaz ve sade bir hayat yasamaktan alikoyamamistir. Pahali, lks elbiseler giymekten kainir, diger insanlar gibi gerektiginde alelade Islerle ugrasmaktan ekinmezdi. Tanimayan kimse onun mslmanlarin halifesi oldugunu asla anlayamazdi. nk ogu zaman giydigi elbise yamalarla doluydu.

Hz. mer gl bir hitabet kudretine sahipti ve konusurken belig bir uslubla konusurdu. Onun stn kabiliyeti yazi iin de geerliydi. Valilerine yazmis oldugu talimatlari ve mektuplari Arap dili iin bir numune addedilmekteydi. Hz. mer siire de ilgi duyan ve siir zevki olan sahabilerden birisidir. ok sayida Arap sairlerinin siirlerini ezberlemis, az da olsa siir yazmistir. Hz. mer ibadet ederken btn benligiyle Rabbine ynelirdi. Halife olduktan sonra gndz Islerinin yogun olmasindan dolayi nafile namazlarini gece kilar, ev halkini sabah namazina; "ve namazi ailene emret" (Th, 20/132) mealindeki ayeti okuyarak uyandirirdi. O, her sene haccetmeyi asla ihmal etmez ve hac farizasini yerine getirmek iin Mekke'ye gelen hacilara bizzat riyaset ederdi. Rabbine karsi duydugu sorumlulugun altinda ylesine ezilirdi ki, kiyamet gn hesaptan, cezasiz kurtulmayi basarabilirse sevinecegini sylerdi. O, lm dseginde bu endisesini su anlamdaki bir beyitle dile getiriyordu:

"Mslman olusum, namazlari kilip, orucu tuttugum mstesna, nefsime zulmetmis bulunuyorum" (sibl, a.g.e., II, 373). Hz. mer (r.a)'in, sahsi hayati olduka sadeydi. Hz. mer (r.a), Bizans ve iran'a karsi byk ordular sevkeden ve onlari tarihlerinde pek nadir tattiklari srekli yenilgilerle perisan eden gl ve muktedir bir devletin baskanidir. Ama o buna ragmen yamali elbiseler, eskimis sarik ve yirtik ayakkabilarla hayatini srdren bir kisidir. O, bazen dul bir kadina su tasirken grlr, bazan da gnn yorgunlugunu hafifletmek iin mescid'in iplak zemini zerinde uyuduguna sahit olunurdu. Medine'den Mekke'ye ok sayida yolculuk yapmis oldugu halde hi bir zaman yanina adir almamis ve yolda, bir arsafi dallarin zerine gererek basit bir sekilde dinlenmeyi tercih etmistir. Yine bir gn, Ahnef b. Kays yaninda Araplarin ileri gelenlerinden bazi kimselerle birlikte Hz. mer (r.a)'i ziyarete gitmis; onu, elbisesinin eteklerini beline sikistirmis oldugu halde kosar bir vaziyette bulmustu. mer (r.a), Ahnef'i grdgnde ona; "Gel de kovalamaya katil. Devlete ait bir deve kati. Bu malda ka kisinin hakki oldugunu biliyorsun" dedi. Bu esnada biri ona neden kendini bu kadar zdgn ve deveyi yakalamak iin bir kleyi grevlendirmedigini syleyince O; "Benden daha iyi kle kimmis?" diyerek karsilik vermistir (sibl, a.g.e., I, 384-385). Gnlk yasayisini gsteren bu rnekler, Hz. mer (r.a)'in mmetin sorumlulugunu stlenen kimselerin yklenmis olduklari grevleri ne sekilde yerine getirmeleri ve makamlarinin cazibesine kapilip siradan insanlarin yasayis tarzindan kopmadan hkmetmeleri gerektigini, aglari asan bir rnek sergileyerek ortaya koymustur. Bir devlet baskani ancak bu sekilde, insanlardan ve onlarin gnlk yasamlarindan kopmadan dil bir ynetim kurabilir. Hz. mer (r.a)'a dil sifatini kazandiran, onun bu sekilde Islm'i yeryzne hakim kilma yolunda varligini ortaya koymus olmasidir. Hz. mer (r.a) geimini ticaretle temin ederdi. Bunun yaninda Peygamber (s.a.s)'in Medine'de ona bazi tarlalar verdigi de bilinmektedir. Hayber'in fethini mteakip burada ele geirilen araziler, savasa katilanlar arasinda taksim edilmisti. Ancak, Hz. mer (r.a) kendi payina dsen araziyi vakfetmis ve bir vakif sartnamesi de dzenlemisti: "Bu arazi satilamaz, hibe edilemez ve miras yolu ile sahip olunamaz; geliri fakirlere, akrabaya, klelere, Allah yolunda, yolcu ve misafirlere harcanacaktir. Vakfi yneten kisinin ll olarak yemesinde ve yedirmesinde bir sakinca yoktur" (Buhar, surt, 19). Islmda ilk vakif olayi budur.

Halife olduktan sonra, devlet Isleriyle ugrasmasindan dolayi kendi iasesinin temini iin Ashab'a mracaat etmis, Hz. Ali (r.a)'in teklifine uyularak ona ve ailesine normal llerde devlet malindan geim imkni saglanmisti. H. 15 yilinda mslmanlara maas baglandigi zaman, ona da ileri gelen Ashab'a verilen miktarda, bes bin dirhem maas tayin edilmisti. Ancak onun gnlk gideri ok mtevazi meblagdi. mer (r.a), yemek olarak genellikle sunlari yerdi: Ekmek (bugdaydan oldugu zaman kepekli), bazen et, st, sebze ve sirke.

Hz. mer (r.a)'in fazileti ve stnlg hakkinda ok sayida sahih hadis bulunmaktadir. Hz. mer din konusunda o kadar tavizsizdi ki, seytanlar bile onunla karsilasmaktan ekinirlerdi. Bir defasinda Resulullah (s.a.s)'in yanina gitti. Resulullah (s.a.s)'dan bir sey istemek iin orada bulunan kadinlar, Hz. mer'in sesini duyduklarinda hemen kalkip perdenin arkasina getiler. Hz. mer ieri girdiginde Resulullah (s.a.s) glyordu. Hz. mer ona; "Allah yasini gldrsn ya Resulullah" dedi. Bunun zerine Resulullah (s.a.s); "su benim yanimda olanlara sasarim. Senin sesini isitince perdeye kostular" dediginde Hz. mer; "Ya Resulullah, onlarin ekinmesine sen daha layiksin" dedi. Sonra da kadinlara dnerek; "Ey nefIslerinin dsmanlari! Resulullah (s.a.s)'den ekinmiyorsunuz da benden mi ekiniyorsunuz?" diyerek onlara ikisti. Kadinlar; "Evet. Sen Resulllah (s.a.s)'den sert ve hasinsin" dediler. Resulullah (s.a.s), Nefsim yed-i Kudretinde olan Allah'a yemin olsun ki, seytan sana bir yolda rastlamis olsa, mutlaka yolunu degistirirdi" (Mslim, Fedil's-Sahbe, 22).

Resulullah (s.a.s), hakki grmek ve onu tatbik etmek konusunda mer (r.a)'in stnlgn syle ifade etmekteydi: "Sizden nce geen mmetlerde bazen ilham sahipleri bulunurdu. Eger benim mmetimde onlardan biri bulunursa, mer b. Hattab onlardandir" (Mslim, Fedil's-Sahbe, II). Bu, Hz. mer (r.a)'in Islerinde ve verdigi kararlarda isabetli davranmasini bir anlamda aiklar niteliktedir. Nitekim Resulullah (s.a.s); Allah dogruyu mer'in lisani ve kalbi zere kilmistir" (sdl-gbe, IV, 151; Suyut, 132) demektedir. Bir defasinda da Hz. mer'i gstererek syle demisti: Bu aranizda yasadigi srece, sizinle fitne arasinda kuvvetlice kapanmis bir kapi bulunacaktir" (Suyt, ayni yer).

mer (r.a)'in bu durumunu bazi konularda inen ayetlerin daha nce onun gsterdigi dogrultuda olmasi da te'yid etmektedir. Hz. mer syle demistir: "Rabbime seyde muvafik dstm: Makam-i ibrahim'de, hicab'da ve Bedir esirlerinde" (Mslim, Fedils-Sahabe, II). Hz. mer tekileri zikretmemistir. rnegin mnafiklarin cenaze namazini kilmamasi iin Resulullah (s.a.s)'e inen ayet bunlardan biridir (bk. Mslim, ayni bab; Hz. mer (r.a)'in grsleri dogrultusunda nzil olan ayetler iin bk. Suyt, a.g.e., 137-140).
Kaynak: Smil Islam ansiklopedisi
23-09-2011 02:26
Web Bul Rep Ver Alnt
« nceki | Sonraki »


Bu Konudaki Mesajlar
Hz. mer'in Hayat - KaRNeC - 23-09-2011 02:26

Benzeyen Konular
Konu: Yazar Cevaplar: Gsterim: Son Mesaj
  Steve Jobsn lham Verici Hayat KaRNeC 0 1,323 10-02-2013 10:40
Son Mesaj: KaRNeC
  Mslm Grses Kimdir ? Hayat, Biyografisi KaRNeC 0 2,059 31-01-2013 10:59
Son Mesaj: KaRNeC
  Milli Eitim Bakan Nabi Avc Kimdir ? Biyografisi, Hayat Ebru 1 2,450 25-01-2013 03:30
Son Mesaj: KaRNeC
  Yavuz Sultan Selimin Hayat KaRNeC 3 4,217 16-01-2013 03:17
Son Mesaj: KaRNeC

Konuyu grntleyenler: 1 Misafir

Forum Atla:

kampanyalar tantm yazs Replika saat kurumsal SEO danman seim anketi

retmen Sitesi

retmen Siteleri



retmen Sitesi | letiim | Yukarya dn | erie Dn | Mobile Version | RSS

Trke eviri: MyBBTrkiye
retici: MyBB, 2002-2018 MyBB Group.

MyBB & SEO nSiDe

retmenSitesi.nfo Google Gizlilik Politikasna riayet etmektedir