bursa escort-escort beylikdüzü bayan-bursa escort-escort istanbul bayan-escort istanbul bayan-bodrum escort-gaziantep escort-marmaris escort bayan-kayseri escort-sakarya escort-samsun escort-mersin escort bayan-bursa escort-kocaeli escort-ataşehir escort-istanbul escort bayan-bursa escort-bursa escort-istanbul escort-tuzla escort bayan Yldrm Bayezid Dnemi retmen Sitesi



1553 defa grntlendi.

Yldrm Bayezid Dnemi

KaRNeC
Site Kurucusu
*******


Mesajlar: 19,200 Katlma Tarihi: 26-02-2011 Rep Puan: 123 Durum: evirimd

Mesaj: #1
Yldrm Bayezid Dnemi
Wmal.net Kahramanmara zel Anaokulu A101 AktelGoogle sra bulucu
YILDIRIM BAYEZID DNEMI

Babasi, Murad Hdavendigr'in tahta cls etikleri 761 (1360) yilinda dnyaya gelen Byezid, dil, yigit, bilginlerle yoksullari seven, zenginlere sefkat, zahidlerle iyi insanlara saygi gsteren bir hkmdar idi. Ela gzl, arslan simali, kumral sakalli, grns kirmiziya mail, ak, mdevver ve berrak idi. Heykel gibi saglam ve gl kuvvetli idi. Cenk ve savas gnlerinde korkusuz bir padisah idi. Giydigi elbise genellikle Bursa kadifesindendi. Annesi Gliek hatundu.

Osmanli penesinin kavradigi Rumeli agacinda, harp sahasinda hkmdar iln edilip babasinin tahtina oturan Yildirim'in bzusu, daha nice meyvelerini Osmanlilarin etegine dsrmek zere bekleyici idi. O, harp sahasinda hkmdar iln edildiginden muharebeye devam etmekten geri durmadi. Ayrica komutanlardan Pasa Yigit'i Bosna, Firuz Bey'i de Vidin taraflarina akina gnderdigi gibi bizzat kendisi de Kratova gms madenlerini zapt ile skp sehrine Trk gmenlerini iskn ettirdi.

Avrupa'nin siyaset aktrleri, Yildirim nvani ile anilan Byezid'in fikir ve dsncelerini pek de bilmez sayilmazlardi. Babasinin biraktigi hududu, mucizeli ordusuyla ggsleyip alabildigine aan, aarken de karsilastigi sayisiz mskllere yutkunmadan katlanan, zellikle kilise iin bir Isa dsmani sayildigi halde, feth ettigi Hiristiyan lkelerinin halkina bu kilise mensuplarindan, hatta papalardan daha msfik ve anlayisli davranan koca Hdvendigr gibi, oglu da acaba ayni siyaset ve insanlik yolu stnde mi yryecekti?

YAKUB ELEBI OLAYI

Sultan Murad'in, Kosova Savasi'nda sehid olmasindan sonra devlet adamlari ile asker erknin ittifaki zerine yerine byk oglu Byezid geti. Asker hareketlerdeki sr'ati yznden "Yildirim" nvanini alan Byezid, Kosova savasinda Rumeli askeri ile sag cenaha kumanda etmisti. Savasin kazanilmasinda da byk bir rol oynamisti. Byezid, henz dsmani kovalamakla mesgul olan kardesi Yakub'u agirtarak hkmdarliga ortak olur endisesiyle onu ldrtmst. Bylece yeni bir buhranin ikmasina da engel olmustu. Bu olay, bazi devlet adamlari ile askerler arasinda ve Osmanli sinirlari disinda kalan Anadolu Beylikleri arasinda Yildirim Bayezid'e karsi bir hosnutsuzlugun dogmasina sebep olur. sikpasazde, bu olayla ilgili olarak "Ol gece askere izdirap dst" diyerek, askerin bu hadiseden nasil mteessir oldugunu anlatmaya alisir.

Gerekten bazi yazarlar, Yildirim Byezid'in bu hareketini ok dramatik bir sekilde vermekte ve bunu, Yildirim'in Timur karsisindaki maglubiyetinin sebeplerinden biri olarak grmektedirler. Bu cmleden olarak Fatma Aliye sunlan syler:

"Sehzadeler ve asker komutanlar, hezimete ugrayanlan takib ediyorlardi. Yildmm Byezid'e haber verildi. Hemen gelip zt-i shneye mahsus olan ak sancak altina oturdu. O ak sancak, Seluklu Sultani'nin Osman Gazi'ye vermis oldugu sancakti ki o zaman o sancagin altina zat-i shneden baskasi oturamazdi. Yildirim Byezid, o sancagin altina oturmakla ilan-i saltanat etmis oldu.

Zavalli Yakub elebi, hadiseden habersiz olarak ordugha geldiginde yorgunlugunu geirmeye ve rahat bir nefes almaya firsat bulamadan "pederin seni istiyor" diyerek Hdvendigr'in mbarek cesedi zerine kurulan adira gtrlp orada bogduruldu. Bu vak'a, btn tarih kitaplarinda mhim bir konunun ailmasina sebep olmustur. Bunu, Yildirim'in maglubiyet sebeplerinden biri ve belki birincisi olarak kayd edenler de olmustur. Savci Bey de buna bir rnek teskil etmiyor. nk Savci Bey, isyan bayragini ekmisti. Andronikos ile birlikte bir eskiya grubunun basina gemisti. Yakub elebi ise o zaman nemli bir vilayet olan Karesi'yi ok iyi idare etmis, harplerde zaferler kazanmis ve herkesi kendinden memnun etmisti."

Murad Hdvendigr'in sehadeti zerine meydana gelen saltanat degisikligi, Anadolu Beylerinin ve zellikle kendisini Seluklularin mirasisi sayan Karamanlilarin ortadan kalkmis gibi grnen dsmanligini tekrar ortaya ikardi. Sehzade Yakub'un ldrlmesini bahane ederek, gya onun intikamini almak zere Byezid'e karsi harp aip her taraftan tecavze kalktilar. Karamanaoglu Alaeddin Bey tarafindan kiskirtilan bu beylikler, Aydinli, Saruhanli, Germiyanli, Menteseli ve Hamideli beylikleri idi. Nitekim Germiyanogullari'ndan Sah elebi oglu Yakub Bey, daha nce Osmanlilar eline gemis olan Germiyan kasaba ve blgelerini geri aldigi gibi Karamanlilar da Beysehri'ni zapt ettiler. Anadolu'da Kara Tatar denilen Mogollarin reisi Mrvvet Bey de Kirsehir'i zapt edip Sivas emiri Kadi Burhaneddin'e teslim etti. Diger beylerin her biri, bu karisikliktan istifade ederek bir takim yerlerin zaptina kalkistilar. Bu durum, Osmanli Devleti'ni ok zor durumlara sokmustu. Babasi tarafindan saglanmaya alisilan Anadolu birligi yeniden tehlikeye girmisti. Sultan Yildirim Bayezid'in bunlara sratli bir sekilde are bulmasi ve isleri dzeltmesi gerekiyordu. Bunun iin Byezid, Anadolu'ya gemeden nce Rumeli'deki durumu derhal dzeltmek gerektigini dsnerek kendisine muhalefette bulunan emir ve askerleri yeniden kendine bagladi. Sonra Sirp Krali Lazar'in henz kk yastaki oglu Istefan Lazarovi'in vasisi olan annesiyle anlasti. Bu yeni Sirp despotu da vergi (harac) ve gerektiginde muharebelerde btn askeri ile birlikte padisahin maiyetinde bulunmayi taahhut ettigi gibi her yil Osmanli padisahini ziyaret etmeyi de kabul ediyordu.

Kosova maglubiyetinden sonra gerek Istefan Lazarovi, gerek Pristine hakimi Vuk Brankovi yerlerinde kalabileceklerini hi mid etmiyorlardi. Onlar, Yildirim'la anlasmayi canlarina minnet bildiler. Bu antlasmayi kuvvetlendirmek iin yeni Osmanli hkmdari, maktul Lazar'in kizi Marya Despina'yi nikahlamisti. Bayezid'in bu sekildeki genis msamahasina Anadolu'daki vaziyetin kritik durumu sebep olmustu. Bu baris sayesinde Rumeli'de, disardan gelebilecek ve zellikle Macarlar tarafindan yapilacak tahrik ile meydana gelmesi muhtemel bir muhalefet nlenmis oluyordu. Bylece meydana gelen dostluk, samimi bir sekilde Byezid'in vefatina kadar devam edecekti. Sirplar, Kosova'da hkimiyetlerine son veren darbeyi yemis olmalarina ragmen, din ve mill degerlerine karsi grdkleri genis msamaha ve msaade yznden fatihlerin (Osmanlilarin) idaresine teredddsz katildilar. Hele Arnavud, Macar ve Dalmayalilara karsi yapilan akinlarda ganimetlere istirak etmeleri, anlari yeni idareye arabuk isindirdi.

Yildirim Bayezid, Balkanlar'da kuvvetli kalabilmek iin akinci teskilatini yeniden canlandirmak ihtiyacini hissederek Evrenos Bey, Pasa Yigit Bey ve Firuz Bey gibi komutanlarin, basta Bosna olmak zere Eflak ve Tuna'nin kuzey taraflarina kadar akinlar dzenlemelerini emr etti. Daha nce de kisaca temas edildigi gibi bu akinlar esnasinda skp alinarak sehre Trk ahali yerlestirilmisti. Bu sirada Edirne'ye dnen Byezid, Anadolu'ya hareket etmeden nce burada din ve sosyal messeselerin kurulmasini emr etti. Bylece Edirne bir kltr merkezi haline gelmeye basladi. Gerekten de hl bu gn Yildirim adi ile anilan mahallede bir imret ile kubbesi drt kemer zerinde durmakta olan caminin temellerini atti. Bu arada kendisini tebrike gelen Venedik ve diger Italyan siteleri ile olan ticaret antlasmalarini yeniledi. Yeni hkmdar, Venedik ticaretini himaye etmeyi kabul ediyorsa da gelecek iin fazla teminat vermiyordu. Bu antlasma, daha sonraki Anadolu seferi iin byk bir nem tasiyacakti. Zaten bu yzden Byezid msamahali davranmisti.

Byezid, Bursa'ya dnmeden nce hemen hemen bir sehir devleti haline gelmis olan Bizans gailesini de ber taraf etmek istiyordu. Bunu gereklestirebilmek iin de Bizans'taki taht kavgalarindan istifade etmeyi dsnyordu. Bylece Anadolu'da girisecegi faaliyet esnasinda Bizans tarafindan gelebilecek tehlikelerden emin olmak istiyordu.

Osmanli Sultani, vaktiyle Savci Bey ile mstereken isyan edip fesat ikarma suundan dolayi hapse atilmis olan Imparator Ioannis'in oglu Andronikos ile onun oglu Ioannis'in mracaatlarini kabul ederek bir miktar askerle Edirne'den Istanbul'a yrr. Imparator Ioannis ile saltanat ortagi olan Manuel'i hal' ederek hapse attirir. Bu arada hapisteki prensleri de kurtarip hkmdar yapar ve bir vergi ile kendine baglar. Fakat kisa bir mddet sonra iki mahpus hapisten kurtularak sultana iltica ederler. Onlar, daha nceki vergiden baska belli bir miktarda asker vererek seferlere katilmayi da taahhd ederler. Bunun zerine Byezid, onlari tekrar hkmdarliga getirir. Bununla beraber Byezid, Andronikos ile oglunu hapse attirmayip kendilerine Bizans topraklarindaki Silivri, Eregli, Selanik vs. gibi yerlerin hkimiyetini verir.

BATI ANADOLU'DA TRK BIRLIGININ KURULMASI

Osmanli tahtinda meydana gelen degisiklikten istifadeyi dsnen ve Yakub elebi'nin ldrlmesini bahane eden Karaman oglu Alaeddin Ali Bey, komsu beylikleri de Osmanlilar aleyhine kiskirtmaktan geri kalmiyordu. O, bununla da yetinmeyerek Osmanlilara ait bazi yerleri de isgal etmisti.

Byezid, Balkanlar'da gerekli tedbirleri aldiktan sonra Anadolu harektina baslamak zere eski taht sehri olan Bursa'ya gelir. O, burada, Rumeli'de bulunup devletin sinirlan zerinde gerekli tedbirleri almakla mesgul olan komutanlarin islerini bitirip gelmelerine kadar bekledi. Bu esnada Bursa'da imar faaliyetlerine devam ederek sehirde cami, medrese, imret, misafirhane, dru's-sifa gibi hayir eserleri yaptirir. Ayrica Seyh Ebu Ishak dervisleri iin de byk bir zaviye insa ettirdi. Skrullah, onun Bursa'da insa ettirdigi hayir messeselerinden bahs ederken syle der:

"Bursa'da bir Dru'l-hayr, bir hastahne, Ebu Ishakhne, iki medrese, bir cami yaptilar. Onlarin evkafini tayin buyurdu. Daru'l-hayrin evkafindan olmak zere as ve yemden baska her yil bilginlere ve yerli yabanci yoksullara 600 md bugday verilmek, her gn konuga ve yerliye et ile birlikte 300 anak as eristirilmek zere vakiflarini tayin buyurdu. Hastahne, Ebu Ishakhne, medreseler ve caminin her biri iin ayrica vakiflar tayin buyurdu. Grenek oldugu zere bunlara seyh, tabib, imam, mezzin ve mderris dikip akalarini tayin ettirdi. 30 hafiz, daru'l-hayra, 30 hafiz, camiye tayin buyurdu ki, her gn biri Tanri kelamindan bir cz okuya." Keza o, kaynaklarin ifadesine gre degirmen alistiracak kadar bol ve lezzetli iimi ile taninan Akaglayan adindaki suyu kapali knklerle Uludag'dan sehre indirterek yaptirdigi imret yaninda kemerler zerinden geirip cami, medrese ve hamama taksim etmisti. Artan suyu da mahallelere taksim edip esmelerden akitmisti. Btn hayir ve sosyal tesisler iin de vakiflar tahsis etmisti.

Rumeli ve Bizans islerini yoluna koyan Byezid, Sirp kralini maiyeti ile birlikte ordusuna agirip harekete gemek istiyordu. Bizans Imparatorunun oglu Manuel de kuvvetleri ile birlikte Sultan'in ordusuna katilir. Padisah, bundan sonra Kastamonu emri Candarogullari'ndan Ktrm Byezid'in oglu Sleyman Pasa'yi da ittifaka agirir. Bu arada Edirne'de muhafiz olarak kalan Beylerbeyi Kara Timurtas Pasa'yi da Rumeli kuvvetleri ile birlikte Anadolu'ya getirtir. Bu kadar byk bir kuvvet toplamis olan Byezid, bir taraftan Bizans Prensi Manuel'i Rum kuvvetleri ile Alasehir zerine gndererek Bizans Imparatorlugu'na tabi olan bu sehri zapt ettirir. Btn Osmanli kaynaklan ve zellikle bu olayin meydana geldigi anda yasayan Ahmed bu sehrin Byezid zamaninda feth edildigine isaretle:

"Ne Alasar kodi v ne Saruhan Ne Aydin u ne Mentese ne Germiyan" der.

br taraftan Saruhan zerine yryen Sultan Byezid, burayi harpsiz denecek bir sekilde almis ve emir Hizir Sah ile kardesi Orhan'i Bursa'ya gnderip haps ettirmisti. Bundan sonra Aydin iline giren Byezid, Isa Bey'in fazl, kemal ve yasina hrmet ederek ona kendinin ve ecdadinin evkafina mutasarrif olmak zere kayd-i hayat ile (lnceye kadar) kendisine Tire'yi ikta olarak vermisti. Bu arada Yildirim, Isa Bey'in kizi Hafsa Hatun ile evlendi.

Sultan Byezid, daha sonra kayin biraderi olan Germiyan oglu Yakub Bey'in de zerine yryerek basta Ktahya olmak zere btn lkesini alir. Anadolu birligini kurma gayretinde olan Byezid, btn islerini tamamlamadan bu hareketten vaz geecege benzemiyordu. Onun iin Ahmed ve Mehmet Bey ismindeki iki kardesin idaresinde bulunan Mentese zerine de yrd. Burayi da kendisine baglayan Sultan, aldigi bu yeni yerlerin her birine kendi ogullarini vali olarak tayin etti. Bu arada Ktahya merkez olmak zere meydana getirdigi Anadolu beylerbeyligine Kara Timurtas'i getirmisti. Bundan sonra Hamidogullari beyligine ait yerlerin pek ogunu ele geiren Byezid, bu arada beylige bagli olan Antalya'yi da Osmanlilara bagli bir sancak haline getirdi. Btn bu hareketleri ile Yildirim Bayezid, Anadolu'yu bir Osmanli vilayeti haline getirerek merkeziyeti bir devlet kurmak dsncesinde oldugunu gsteriyordu.

OSMANLI DONANMASININ EGE VE AKDENIZDEKI FAALIYETLERI

1390 senesinin yumusak geen sonbahar ve kis mevsimleri, Osmanlilarin faaliyetlerini daha rahat bir sekilde yapmalarina sebep olmustu. Bati Anadolu'daki beyliklerin Osmanli hkimiyetine girmesi ile Osmanlilar, Ege ve Akdeniz kiyilarinda uzun sahillere sahip olmuslardi. Latinlerin idaresinde bulunan Izmir hari olmak zere btn bir Ege sahilinin alinmasi ile zellikle Aydin ve Mentese Beyligine bagli bulunan deniz kuvvetleri de Osmanlilara gemis oluyordu. Bu da Osmanli deniz gcnn gelismesine sebep oluyordu. Nitekim Osmanlilarin ilk mhim deniz faaliyeti bu zamanda yapilmis ve Sarica Pasa komutasindaki 60 para gemiden mtesekkil bir Osmanli filosunun, Sakiz ve Egriboz adalari ile Yunanistan sahillerini vurmasi zerine Venedikliler, adalardaki garnizonlan ve istihkamlari takviyeye baslamislardi. Sarica Pasa'nin faaliyetlerinden bahs ederken Hammer: "Bu siralarda Azepler komutani Sanca Pasa da Edirne'de baska bir cami yaptirmaya basladi. Bir kara kuvveti firkasinin (tmen) komutanligi ile Osmanli donanmasi komutanligini elinde toplamis olan bu vezir, Akdeniz Bogazi (anakkale) girisinde bir Frenk gemisini esir etmisti. Bu geminin iinde Imparator Manuel'le evlendirilecek olan bir prenses bulunuyordu. Sarica Pasa bu nisanli prensesi sultana takdim edince Byezid, onun gzelligine hayran olarak kendisiyle evlendi." diyorsa da gerekte byle bir olay cereyan etmemisti. nk Yildirim Byezid, sadece hanimla evlenmistir ki bunlar da Germiyan oglu Sleyman Sah'in kizi ve Mevln Celaleddin Rum'nin torunu olan Devletsah Hatun, Sirp Krali Lazar'in kizi Maria Despina ve Aydinoglu Isa Bey'in kizi Hafsa Hatun'dur.

KARAMAN SEFERI

Sultan Byezid, Bati Anadolu'daki beylikleri ortadan kaldirip kendine bagladiktan sonra Karamanogullari zerine yrr. nk Karaman Beyi Alaeddin Ali Bey, Sultan Murad'in vefatini mteakip Hamideli taraflarindaki Osmanli topraklarindan bir kismi ile Beysehri'ni alarak o taraflari vurmustu. Sultan Byezid, nce Hamideli'ne geti, oradan da Teke yani Antalya taraflarina indi. Antalya'yi alip Firuz Bey'e tevcih etti. 1391 senesinde meydana gelen bu hadiseler esnasinda daha nce Osmanli mttefiki olan Candaroglu II. Sleyman, Osmanli'yi kendisi iin tehlike saymis olacak ki Osmanlilarla olan ittifakini bozup Sivas'ta hkm sren Kadi Burhaneddin ile grsmelere baslamisti. Byezid, Karamanogullari topraklarina girince Karaman oglu Alaeddin Ali Bey, Osmanlilara karsi koyabilmek iin Kadi Burhaneddin ile Candaroglu Sleyman'dan yardim istedi. Fakat Byezid, bu birlik ve yardimlarin birlesmesine firsat vermeden Karamanogullari'na ait bazi yerleri alip Konya'yi muhasara altina aldi. Bu arada Byezid ile basa ikamayacagini anlayan Karaman oglu Alaeddin Ali Bey, Taseline ekilmisti. Kusatma, hasad zamanina tesadf etmisti. Yildirim Bayezid de babasinin yaptigi gibi halkin mahsulne asla el dokundurulmamasini emr etti. Sehir halkindan, kale disinda mahsul olanlara teminat verilerek onlarin rahatlikla disari ikabileceklerini syledi. Bu teminat zerine sehir halki kaleden disari ikabiliyor, hasad edebiliyor ve istedikleri bedel ile Osmanli ordusuna satis yapabiliyorlardi. Gerekten Bayezid, babasi gibi blge halkina ok iyi davranmis ve satis yapmak isteyen halkin herhangi bir korkuya kapilmadan zahiresini getirip satabilecegini bildirmisti. Halk sattigi esyanin karsiligini tamamen aldiktan sonra avuslar refakatinda yerlerine gnderiliyordu. Hammer, Aksehir, Aksaray ve Nigde gibi sehirlerin sirf bu sekildeki bir muamele zerine teslim olduklarini ve kapilarini tekrar Osmanlilara atiklarini yazar.

Alaeddin Ali Bey, Kadi Burhaneddin ile Candaroglu Sleyman'dan yardim gelmedigini grnce, kayinbiraderi olan Yildirim Bayezid'den baris istemek zorunda kalir. Bunun zerine Yildirim Byezid, barisi kabul ederek zaten Osmanlilara ait olan ve Karamanoglunun eline gemis bulunan Beysehir, Aksehir ve diger bazi yerleri almak suretiyle antlasma yapar. Bylece iki devletin arasinda Konya Ovasi'ndaki arsamba Suyu sinir olarak kabul edilir. Yapilan antlasmadan sonra buralarin idaresi Sari Timurtas Pasa'ya birakildi. Bylece, daha sonra da devam edecek olan Karaman seferinin bu ikinci safhasi bitmis oldu. Bu seferde Bizans Imparatoru V. Ioannes'in oglu Manuel de Yildirim'in ordusunda bulunuyordu.

ISTANBUL'UN MUHASARASI VE SEHIRDE TRK MAHALLESININ KURULMASI

Yildirim Byezid, Anadolu'daki seferlerle mesgul oldugu sirada Bizanslilar, bu durumdan istifade ile bazi tedbirler almaya basladilar. Bu meyanda Bizans Imparatoru loannis, ayagindaki agrilara ve yatalak bir halde bulunmasina ragmen, Istanbul surlari ile kulelerinin bazi yerlerini tamir ettirmeye basladi. Bu durumdan haberdar olan Yildirim Byezid, bu harekete ok sert bir tepki gstererek tamir ettirilen yerlerin derhal yiktinlmasini ister. Imparator, Yildirim'in yaninda bulunan ve tahtin yegane varisi olan Manuel'i dsnerek tamir edip yaptirdigi yerleri tekrar yiktirir. Ancak Imparator, surlarin yiktirilmasindan kisa bir mddet sonra lnce, Osmanlilarla birlikte Anadolu seferlerine istirak eden ve Bursa'da bulunan Manuel, bir yolunu bularak Bursa'dan kaip Istanbul'a gelir ve babasinin yerine tahta oturur.

det oldugu zere, babasinin matem gnlerini geirdikten sonra Byezid'in kendisine ve sehre karsi takindigi tavri dsnmeye baslar. Byezid, yeni imparatordan (II. Manuel) vergi artirimi, Istanbul'da bir Mslman mahallesinin kurulmasi ve bir cami insasi ile bir kadi tayin etmesini ister. Bizans tarihisi Dukas bu konuyu su ifadelerle dile getirir:

"Byezid, Imparator Manuel'e eliler gndererek, Istanbul ierisinde Trklerin "kadi" tabir ettikleri bir hkimin devamli olarak bulunmasini arzu ettigini bildirdi. Bu kadi, Istanbul'da ticaretle istigal eden veya o maksatla oraya gidecek olan Mslmanlar arasinda meydana ikacak olan muamelat ve ihtilaflari muhakeme ve hallu fasl edecekti. Byezid, Mslmanlarin gvur mahkemesinde muhakeme olunmalarinin caiz olmadigini, mslmani, kendi hkiminin muhakeme etmesi icab ettigini, iftiralar ve haksizliklari, daha bir ok seylerle beraber bildirmis, nihayet sunu da ilave etmisti: "Sana emr ettiklerimi yapmak ve taleplerimi yerine getirmek istemezsen, kapilari kapa ve sehrin iinde hkmdarligini yap. Harite bulunan her yer ve her sey kmilen benim olacaktir." Yildirim'in bu talebi redd edilince, Istanbul'u teslim almak iin uzaktan muhasaraya basladi. 1391 senesinde baslayan bu tazyik sonucunda Byezid, Istanbul surlarina kadar olan btn Bizans kylerini muhasaraya basladi. Bu kusatma sonunda Manuel, Istanbul'da birka yz ev ile cami ve mahkemesi olan bir Mslman mahallesinin kurulmasini ve Hali'in kuzey tarafinda bir Trk garnizonunun bulunmasini kabul etti. Ayrica her sene Osmanlilara vermekte oldugu vergiyi de artirdi.

YILDIRIM BAYEZID'lN ANADOLU SULTANI NVANINI ALMASI ve diger OLAYLAR

Abbas Halifeligi dneminde Islm dnyasinda ortaya ikan yeni devletler, Memlk hkmdarlarinin yaninda (Misir) bulunan ve fakat siyas etkinligi fazla olmayan Abbas halifelerinin kendi hkmdarliklarini tasdik etme arzusunu bir gelenek olarak devam ettiriyorlardi. Bylece devletlerinin taninmasi, mesrulugu ve siyas nfuzlarinin artacagina inaniyorlardi.

Filhakika, daha Murad Hdavendigr zamaninda baslayan Osmanli-Memlk mnasebetlerinin iyi bir sekilde devam ediyordu. Bu iyi mnasebetler, Yildirim zamaninda da devam eder. Bu sebeple 794 senesi Rebilahir (Subat 1392) ayinda, Rum lkesinde (Anadolu) sultan olmak iin halifeden "tesrif" isteyen Byezid'e, Karak Naibi mir Hsameddin Hasan el-Kuckun'yi birok hediye ile gnderen Sultan Berkuk'un bu vesile ile dostluk hislerini izhar ettigi grlr.

Kendisine, halife tarafindan gnderilen tesrifi, Bursa'da giyen ve kili kusanan Byezid, bundan sonra Rum lkesinin sultani nvanini almis olur. Bu arada adi geen elinin ricasi zerine Byezid, Karamanoglu gibi Kadi Burhaneddin Ahmed ile dosta geinmeye razi olur. Bununla beraber Byezid ile Kadi Burhaneddin arasinda mcadele uzun sre devam edecektir.

Byezid'in, halifeden sultan nvanini almasi, onun Anadolu'daki Trkmen beylikleri zerine yapacagi seferleri bir mnda mesrulastiriyordu. Bu, ayni zamanda Anadolu birliginin saglanmasi iin de gerekli idi.

Byezid, gerek bu hadiseden nce, gerekse sonra Anadolu isleri ile mesgul olmaya baslar. Bu maksatla daha nce kendisine bagli olan, fakat sonradan Kadi Burhaneddin tarafina gemis bulunan Kastamonu'daki andaroglu Sleyman Pasa'yi ortadan kaldirmak ister. Bir taraftan da Anadolu'da Kadi Burhaneddin'e dsman olan beyleri ve zellikle Amasya'da hkm sren Haci Sadgeldioglu Emir Ahmed'i kendi tarafina ekmeye alisir. 1391'de Kastamonu zerine gereklestirilen bu harekette Byezid, Kadi Burhaneddin'in tarafsiz kalmasini ister. Fakat bu konuda ondan msbet bir cevap alamaz.

Ancak tam bu sirada Byezid, Eflk voyvodasi Mire'nin daha nce kendisine karsi yapilmis bir akinin intikamim almak zere, Tuna'yi geip 'Karin Ovasi (Karinbd)'ni yakip yiktigini grenince Kastamonu seferini birakarak Rumeli'ye geer. Arkus Ovasinda yapilan siddetli bir muharebede voyvoda esir edilerek kendisinden agir bir fidye alinmis ve Osmanli tabiiyetini kabul ettikten sonra yine memleketine gnderilmisti. Ayni sene hudud beyleri de byk akinlar yapmislardi. Bu akinlar sonucunda Bosna'ya girerek Naglazinze'ye kadar ilerlemislerdi.

Yukarida belirtilen hadiseden sonra tekrar Anadolu'ya dnen Byezid, Kadi Burhaneddin'in, Candaroglu ile birlesmesine meydan vermeden tekrar Kastamonu zerine yrr. Fakat bu defa da mevsimin kis olmasindan dolayi geri ekilmek zorunda kalir. Zira byle bir mevsimde hareket ssnden uzak bir mintikada, dsman lkesinde kalmak dogru bir hareket olmazdi. Bu sebepten dolayi Byezid, tekrar Bursa'ya dner. Nihayet 794 (1392) ilkbaharinda Kastamonu blgesine giren Byezid, Candaroglu Sleyman Pasa'nin lm ile sonulanan savasta, beyligin Kastamonu kolunu ortadan kaldirir. Bununla beraber Sleyman Pasa'nin kardesi olan ve Sinop'ta hkm sren Isfendiyar elebi, Osmanlilarla dost geindigi iin kendisine dokunulmadigi gibi Sinop'ta ayni sekilde kalmasina msaade edildi.

Byezid'in, Kastamonu'yu ilhak etmesi ve Osmancik'i kusatmasi zerine bir kismi aiktan aiga, bir kismi da istemeyerek Kadi Burhaneddin'e bagli grnen Kelkit, Yesilirmak ve Canik blgelerindeki beylerin, birer birer Osmanlilara iltihak ettikleri grlr. Bu vaziyet, Osmanlilar ile Kadi Burhaneddin Ahmed arasindaki mnasebetleri olduka gergin bir safhaya soktu. Iki tarafin nc kuvvetleri arasinda orumlu sahrasinda meydana gelen savasta Osmanli askeri bozguna ugrayarak geri ekilmek zorunda kalir. Bu savasta, Byezid'in, Karesi ve Saruhan sancaklari valisi bulunan byk oglu Ertugrul ldrlmst. Bu galibiyet, Anadolu'da Kadi Burhaneddin'in shretini bir kat daha artirdi. Hatta Kadi Burhaneddin, psikolojik etkisinden istifade ile Byezid'in Rumeli isleri ile mesgul oldugu ani, firsat bilerek Amasya'yi kusatma altina alir. Fakat mevsimin kis olmasi ve muhtemel bir Osmanli taarruzundan ekindiginden Tokat'a dner. Bu arada Osmanli kuvvetlerinin byk bir ordu ile Amasya zerine dogru geldikleri haberini alinca aik bir sahrada onlarla karsilasmamak iin Sivas'a ekilir. Bylece Amasya Osmanli idaresine girer. Sancak beyligine de Byezid'in oglu Mehmed elebi tayin edilir(1393).

Bu hareket zerine Taceddinogullari, Tasan oglu ve Bafra emiri, Sultan Byezid'e bagliliklarini bildirerek onun idaresine girdiklerini kabul ederler. Sleyman Pasa'nin, Byezid ile yapilan harpte ldrlmesinden sonra Kadi Burhaneddin'e iltica eden 500 kadar Kastamonu atlisi da Taceddinogullan ve dolayisiyla Osmanlilar tarafina gemis oluyordu. Bu arada Karaman oglu Alaeddin Ali Bey, Kadi Burhaneddin'e eli gnderip Amasya'nin Osmanlilarin eline gemesinden dolayi taziyetlerini bildirmek ve msterek dsmanlari olan Byezid'e karsi birlikte tedbir almak ve grs ahs verisinde bulunmak zere kendisini Nigde'ye davet etti. Alaeddin Ali Bey ile grsp birlesmek zere Sivas'tan hareket eden Kadi Burhaneddin, Karaman oglu ile anlasmak syle dursun, bsbtn bozusup harbe tutusurlar. Aralarindaki dsmanligin gittike bymesi her ikisinin de zayiflamasina ve rakipleri olan Byezid'in daha fazla kuvvetlenip Anadolu'daki kuvvetini daha saglamlastirmasina sebep oldu. Rakiplerinin arasinda meydana gelen anlasmazligi gren Byezid, artik kendisinin Anadolu'da durmasina gerek kalmadigini anlayarak yeniden Rumeli'deki faaliyetlerine baslar.

Sultan Byezid'in bu dnemdeki faaliyetlerini inceleyen Mkrimin Halil Yinan, kaynaklarin verdigi bilgilere dayanarak syle der:

"1393 senesi Nisaninda Venedik Senatosu, Trklere karsi birlikte harp etmek zere Macar Krali ile bir antlasma yapmaya karar vermis ve Macar Kralini harbe tesvik etmeye baslamisti. Diger taraftan uzun zamandan beri Istanbul'da kusatilmis olan Imparator Manuel, Hiristiyan devletlere mracaat ediyordu."

"Macar Kralinin, Tuna kenarina gelmis olmasi ve Bulgarlarin bunlarla birlesme ihtimali, Byezid'i endiselendirdiginden Bulgar kralliginin son kisminin da ortadan kaldirilmasina karar verir. Bunun iin byk oglu Sleyman komutasinda bir ordu gnderdi. Bu ordu, Bulgarlarin payitahti olan Tirnova'yi uzun ve siddetli bir muhasaradan sonra feth etti. Daha sonra Tuna sahilinde birer mstahkem mevki olan Silistre, Nigbolu ve Vidin zapt olundu. Nigbolu'ya kapanan Bulgar Krali Sisman, oglu Aleksandr ile birlikte esir edildi. Rivayete gre kral ldrlms, oglu da Mslman olarak Byezid'in maiyetine girmistir. Macar Krali Sigismond, Bulgar lkesinin Trkler tarafindan alinmasi zerine Hiristiyan devletlere mracaat etmis ve Trklere karsi msterek bir Hali hareketi yapilmasi iin papayi tesvik etmisti."

YENI BIR HALI ITTIFAKI VE NIGBOLU SAVASI

Osmanli sinirlarinin Macaristan'a kadar dayanmasi, Macar Krali Sigismond'u korkutmaktaydi. Zira Sigismond, ufuktan azametle yuvarlanip gelmekte olan Osmanli dalgasinin, er ge kendi lkesini de basacagini grmekteydi. Tek basina altindan kalkamayacagini bildigi bir tehlikeye karsi gece ryalarini, gndz hlyalarini tutan mid, her seye ragmen yine de bir Hali ordusunun yardiminda gryordu. Fakat imdadina agirabilecegi devletlerden Venedik, bu Katolik dindasina mzaheret eder grnmekle beraber, Sigismond'un zaferinin Balkanlarda bir Macar hegemonyasina yol aacagindan da endiseleniyordu. Cenevizliler ise siyas ve iktisad hayatlarinin saglikli bir sekildeki devamini Osmanlilarin tevecchn kazanmakta grdklerini gizlemiyorlardi.

Sigismond, Osmanli tehlikesini bertaraf etmek ve hatta Kuds'e kadar gidebilmek iin Avrupa'nin muhtelif memleketlerine eliler gndererek yeni bir Hali ittifakinin kurulmasini istiyordu. Bu ittifakin kurulmasi iin Papalik makami da, yogun bir faaliyete giriserek kiliselerde Mslman Trkler aleyhinde vaazlar verdirmeye basladi. Bu tesebbsler, hedef Trkler oldugu iin kisa bir sre iinde olumlu bir sonu verdi. Bylece Sigismond ile isbirligi yapan Avrupa, heyecan ve mid iinde idi. Yalniz Fransizlar degil, Ingiltere, Iskoya, Lehistan, Avusturya, Italya, Isvire ve Gneydogu Avrupa lkelerinden gelen kuvvetler, Bulgaristan'da Sigismond 'un komutasi altinda toplanmaya basladi. Avrupa'nin her ksesinden szlp gelen cengaver, cesur ve tecrbeli svalyeler, Osmanli ordusunu aramaya basladi.

Birlesik Avrupa kuvvetlerinden meydana gelen bu birlikler, Sigismond'un kendilerine bildirdigi gibi, karsi tarafta bir tecavz hareketi gremeyince, arastirmaya basladilar. Onlar, bu salib (ha) dsmanini bulup tepelemek istiyorlardi. Onlara gre bunu yapmak bir zaruret idi. Zira bu bir ha seferi idi. Ona tapmayani ezmek yolunda gecikmek olmazdi. stelik Eflak Voyvodasi Mire ile Bizans Imparatoru da Osmanlilar ile olan ittifaklarini bozmus, gizli gizli hazirliklarini tamamlamislardi.

Papanin destegi ile tertiplenen bu Hali seferine batili btn svalye ve asilzdelerin katildiklari grlmektedir. Osmanlilara karsi byk bir kin ve nefret hissi ile dolu olan Halilar, Avrupa'yi bunlardan (Mslman Osmanlilar'dan) temizlemek istiyorlardi. Bunun temini iin de her sey yapilabilirdi. Byk bir birligin toplanmasi gerekiyordu ki bu da gereklesmisti. Nitekim, maiyetinde 1000 Fransiz svalyesi ile 7000 civarinda yardimci ve cretli asker bulunan Burgonya dukasi Jean de Nevers basta olmak zere birok asilzdenin maiyetindeki Alman, Ingiliz, Italyan, Ispanyol ve Polonyali svalyeler oldugu gibi, 1394 seferinin intikamini almak isteyen Eflk Voyvodasi Mire ve bir kisim Erdel kuvvetlerinin istiraki ile mevcudu 100.000'i (Skrllah, Behetu't-Tevrih 130.000 kisi) bulan ve Trkleri Avrupa'dan srmek gayesini gden bu Hali ordusu, Tuna boyunca ilerleyerek Vidin ve Rahova'yi aldiktan sonra 12 Eyll 1396'da Nigbolu nne gelmisti. Venedik ve Rodos gemilerinden mtesekkil bir donanmanin da yardimi ile kaleyi muhasaraya basladilar.

Osmanli tarihi bakimindan nemli olan bu zaferi, kaynaklarin msterek dili ile kisa ve ana hatlari ile buraya almak istiyoruz. Nigbolu kalesini kusatma altina alan Hali ordusuna karsi kale muhafizi Dogan Bey, siddetli bir mdafaada bulunur. 15 gn devam eden bu kusatma esnasinda Istanbul nlerinde bulunan Sultan Byezid, Halilarin hareketini duyar duymaz, muhasara manciniklarini yakip, Sucaeddin Evrenos Bey'i ileri gndermisti. Kendisi de Islm lemine mracaat edip durumu bildirdikten sonra yaninda bulunan 10.000 askerle yola ikar. Anadolu ve Rumeli kuvvetlerinin Kara Timurtas ile sehzadelerin komutasinda sr'atle toplanip Edirne'de kendisine ulasmalari zerine 60.000 kisiden meydana gelen Osmanli ordusunun basina geen Sultan Byezid, sr'atle Sipka geidini asmis ve Timova'da Stephan Lazarovi ile birlestikten sonra Osma vadisinde Nigbolu ovasina hakim bir tepede ordughini kurar. Kaynaklarin verdigi bilgilere gre kalenin erzak ve mhimmat durumunu bizzat tesbit eden Byezid, 25 Eyll 1396 pazartesi gn (Osmanli kaynaklarinda Cuma) Nigbolu nnde meydana gelen savasta mahirne bir manevra ile iki kisma ayirdigi ordusunun yaya askerini yani yenierileri merkeze koyup onlarin etrafinda kapikulu svarilerini tesbit ile sag ve sol kollara timarli sipahileri koymustu. Arkada da ihtiyat kuvvetleri bulunuyordu. Osmanli ordusunun harb nizami hill veya agzi aik kerpeten seklinde idi.

Iki ordu, Nigbolu kalesi yakininda karsilastilar. Galibiyet serefini kazanmak isteyen Fransiz svarileri, baslangita Byezid'in merkezde yenierilerin nndeki ilk kademede bulunan ve Azep denilen hafif yaya kuvvetleri zerine yklenip onlari maglub ve imhaya basladilar. Fransizlar, teslim olanlari bile ldrdler. Bundan sonra da Azeplerin gerisindeki Yenieri kuvvetleri zerine yklendiler. Fakat Yenierilerin ok yagmuruna tutularak epey telefat verdiler. Ayni zamanda da sol kanatta Anadolu askerine komuta eden Sehzade Mustafa kuvvetlerinin yandan taarruzuna ugradilar. Fakat, bunlari da bertaraf ederek ilerlediler. Pln geregince Osmanli merkez kuvveti bir miktar geri alindi. Bu ekilmeden cesaret alan Fransizlar, daha da ileri giderek kiskacin iine girdiler. Onlar, Osmanli plnini bilen Sigismond tarafindan ileri gitmemeleri ve kiskacin iine girmeyip beklemeleri hakkinda verilen emri dinlemediler. Bu defa pln geregi Osmanlilarin nc hatti da ikiye ayrildi. Bylece Fransizlar tepeyi isgal etmis ve muharebenin Trklerin maglubiyeti ile neticelendigini zannettikleri sirada bizzat pusudan ikan Byezid'in komutasindaki kuvvetlerle karsilasinca sasirdilar. Fakat fazla zayiat vermemek iin daha nce atlardan inmis ve yaya olarak harb eden Fransizlar, geri dnp atlarina binmek istedilerse de kaacaklari kapinin kapanmis oldugunu grerek sasirdilar. Bunlari kurtarmak iin Sigismond'un gnderdigi kuvvetler ilerleyemeyerek geri ekilmek zorunda kaldilar. Tuzaga dsms olan kuvvetler kismen imha ve kismen esir edildiler.

Osmanli ordusunun merkezine hcum eden Fransiz kuvvetleri ile olan muharebe, saat kadar srmstr. Eflk Voyvodasi Mire, muharebenin gidis seklini grnce neticeyi kestirerek hemen memleketine dnmst. Muharebenin en tehlikeli olan ilk safhasi bittikten sonra Trk kuvvetleri, derhal ve siddetle Sigismond'un kuvvetlerine hcum etmislerdi. Ihtiyat kuvvetlerini bile muharebeye sokmus olan Macar Krali, hibir basari elde edemedi. Sonunda kesin sonucun alinma zamaninin geldigini gren Yildirim Byezid, kendi ihtiyat kuvvetlerini taarruza geirmek suretiyle Halilari mthis bir panige ugratti. Sigismond, maiyetindeki bazi adamlarin yardimi ile Tuna nehrine gelip kendini bir baliki kayigina zor atti. Nehirdeki Venedik amirali Mocenigo'nun kadirgalarindan birine yanasarak Karadeniz yolu ile Istanbul'a gelebildi. Oradan da Marmara ve anakkale Bogazindan geip Modon limanina ugradiktan sonra Dalmaya'ya ikarak memleketine gidebildi.

Nigbolu muharebesinde Hali ordusuyla gelen prens ve asilzdelerden bir kismi ldrlms bir kismi da esir alinmisti. Muharebe sonunda savas meydanini gezen Yildirim Byezid, kendi hudud muhafizlarinin ve teslim olmalarina ragmen bir kisim esirlerin insafsizca ldrldklerini grnce fevkalde mteessir olup gzlerinden yaslar akmisti. Kendi esirlerine yapilan bu muameleyi gren Byezid, buna karsilik olmak zere dsmandan ele geirilen esirlerin bir kismini ldrtt. Harbe istirak etmeden kamis olan Eflk kuvvetleri ile Hirvat askerlerinden baska, diger btn dsman kuvveti ya imha edilmis veya kaarken nehirde bogulmustu.

Nigbolu'da esir dsenlerden bir kismi nce Edirne'ye oradan da Gelibolu'ya gtrlp Hali donanmasi ile bogazdan gemekte olan Sigismond ve maiyetindekilere teshir edildikten sonra Bursa ve Mihali'e nakledilmislerdi. Bunlardan bir kismi da Memlk sultani el-Meliku'z-Zahir Ebu Said

Berkuk'a gnderilmisti. Nigbolu'da esir dsen asilzdeler, sonradan Macaristan, Fransa ve Kibris krallarinin tesebbs ve Midilli prensinin kefaleti ile 200.000 altin florin fidye karsiligi serbest birakilmislardir.

Nigbolu'da elde edilen parlak zaferden sonra daha nce dsmanin eline gemis olan kaleler geri alindigi gibi Osmanli himayesinde bulunan Vidin Bulgar kralligina da son verilmisti. Bundan sonra Macaristan'a byk bir akin yapilarak klliyetli miktarda esir alinmisti. Bu savastan sonra Garp dnyasi bir anda en sekin asilzdelerini kayb etmis, sngden kurtulan veya Tuna'da bogulmayan kili artiklari ise bassiz, idaresiz ve perisan kafileler halinde geldikleri yerlere dogru daglara dsmslerdi.

te yandan Nigbolu muzafferiyetinden elde edilen ganimet ve fidyelerden alinan hisseler ile Anadolu ve Rumeli'de birok hayrat yaptiran Byezid'in Nigbolu'da ismine izafe edilen camii de bu sirada yaptirmis olmasi muhtemeldir.

Savasi mteakip, akinci ve sekbanlar yerlestirilmek suretiyle u beylerinin faaliyet merkezi haline getirilen Nigbolu, serhad livasi olarak Osmanli idaresinde mhim bir rol oynamistir. Genellikle Tuna geitlerine hakim bir noktada, Eflk'i tehdid eden bir s zelligini tasiyan Nigbolu, Osmanli hkmdarlarinin zaman zaman Eflk ve Macaristan seferlerine iktiklari bir yer olarak Eflk ve Macar krallarinin taarruzlarina hedef olmustu.

ISTANBUL KUSATMASI

Nigbolu zaferinden nce Istanbul'un Yildirim tarafindan kusatma altina alindigini, fakat zaferle sonulanacak olan Nigbolu hadisesi sebebiyle muhasaranin kaldirildigina daha nce temas edilmisti.

Yildirim Byezid, Hali ittifakinin tesvikisi durumundaki Imparator Manuel'e eli gndererek Istanbul'un teslimini istemisti. Manuel bu istege cevap bile vermedi. Bunun zerine sehrin dis dnya ile irtibati kesilerek kusatma daraltildi. O dnemlerde kale surlarini yikacak byklkte toplar bulunmadigindan sehir halkinin alik sikintisi ile teslim olacagi dsnlyordu. Gerekten de halk, bu yzden sehri teslim etmeye meyilli idi. Zira Istanbul halki, Manuel ve Silivri Beyi Ioannis taraftan olmak zere ikiye blnmst. Henz deniz kuvvetleri fazla gl olmayan Osmanlilar, denizden bir sey yapamadiklari gibi, gelecek olan yardima da mani olamayacaklardi. Bununla beraber, Bizans'in Karadeniz ile olan baglantisini kesmek iin Bogazii'nde mstahkem bir kale, yani Anadolu Hisan (Gzelce Hisar) insa ettirilip Istanbul'un muhasarasi siddetlendirildi. Tam bu esnada bas gsteren Timur tehlikesi zerine Yildirim Byezid, muhasarayi kaldirmak zorunda kaldi. Bu arada Bizans, Yildirim'in sartlarim da kabul ediyordu. Buna gre:

1- Her sene Osmanli hazinesine verilmekte olan haracin arttirilmasi.

2- Istanbul'da bir Trk mahallesi kurularak bir cami yapilmasi.

3- Istanbul'daki Mslmanlarla Rumlar arasindaki anlasmazliklari Islm hukuku erevesinde karara baglamak zere bir kadi tayin edilmesi.

4- Silivri de dahil olmak zere Silivri'ye kadar olan yerlerin Osmanlilara terki.

Bizans Imparatoru, bu antlasmaya riayet ederek Istanbul'da Sirkeci'de Trkler iin yedi yz hne ile bir mescid tedarik etmisti. Padisah da Istanbul'da ikamet etmek zere Tarakli Yenicesi ile Gynk ve Karadeniz sahili taraflarindan buraya gmen nakl ettirerek iskan etmisti. Ayrica kadi (hakim, yargi) ve imam da tayin etmisti.

3- KARAMANOGULLARI'NIN OSMANLILARA BAGLANMASI

Osmanlilarin, Rumeli'de yeni sefer ve fetihlerle ugrasmasini firsat bilen ve Osmanogullari'nin btn bir Avrupa'ya karsi gelemeyecegini dsnen Karamanoglu Alaeddin Ali Bey, bu sirada Osmanlilara ait olan Ankara'ya yryerek orayi ele geirdi. Burada bulunan Anadolu Beylerbeyi Sari Timurtas Pasa'yi esir aldigi gibi maiyetinden bir ok kimseyi de ldrd. 1395 ve 1396 yillarinda Kadi Burhaneddin ile yaptigi muharebelerde yenilen ve Aksaray sehrini kayb eden Alaeddin Ali Bey'in Ankara'yi ele geirmesi, byk bir hata idi. nk Nigbolu savasindan sonra kendisini ok daha kuvvetli gren ve Avrupa'dan hi bir tehlike beklemeyen Yildirim Byezid'le tek basina karsi karsiya kalmisti. Bu hareketi ile o, Karamanlilari, Anadolu Seluklulari'nin mirasindan da mahrum etmis oluyordu. Bununla beraber Alaeddin Ali Bey, vaziyetin kendisi iin kt olacagini anlamakta gecikmedi. Bunun zerine derhal Sari Timurtas Pasa'yi serbest biraktigi gibi yanina bir eli katarak af dilemek ve yeni bir antlasma yapmak zere Yildirim'a gnderir. Baris teklifini red eden Byezid, Anadolu ve Rumeli'deki btn kuvvetlerini toplayip Karamanoglu zerine yrr. bu durum karsisinda Alaeddin Bey, btn gc ile Byezid'e mukabele edebilmek iin harekete geer. Basta Varsak, Turgutlu ve Bayburtlu asiretleri olmak zere birok Trkmen boyundan ve bu arada hizmetinde bulunan Kara Tatarlardan kuvvetli bir ordu meydana getirir.

Iki ordu Konya ovasinda karsi karsiya gelir. Iki gnlk bir muharebeden sonra sonucu belli edecek bir netice alinmayinca ikinci gnn aksami gece yarisindan sonra otuz bin kadar Osmanli askeri, Karamanoglu kuvvetlerinin gerisini evirir. Iki ates arasinda kalan Karamanoglu, Konya kalesine kamak suretiyle kendini zor kurtarir. Konya, on bir gn kadar muhasara edildi. Konya halki, mal ve canlarina dokunulmamak sartiyla sehri teslim edebileceklerini gizlice Byezid'e bildirirler. Alinan tertibat zerine sehir teslim oldu. Kaleden ikan Alaeddin Ali Bey, Osmanli askerleri ile arpisti ise de muvaffak olamayacagini anlayinca kamaya baslar. Fakat bu esnada attan dserek yakalanir. Yakalanir yakalanmaz derhal Yildirim Byezid'in huzuruna getirilir. Padisah, enistesi olan Alaeddin Bey'e niin byle yaptigini ve kendisine niin itaat etmedigini sorar. O da: "Niin sana itaat edeyim, ben de senin gibi bir hkmdarim" cevabini verir. Bu sze cani sikilan Byezid, onu, Ankara'da basip esir aldigi San Timurtas Pasa'ya teslim eder. Timurtas Pasa da derhal onu katl eder. Alaeddin Bey'in acele katlinden mteessir olan Yildirim Byezid, Pasa'yi tekdir etmis, fakat onun ikna edici konusmasi ve ileri srdg deliller zerine sknet bulmustur. Byezid, bundan sonra Konya'ya bir vali tayin ederek Larende (Karaman) zerine yrd. Burada Yildirim Byezid'in kizkardesi ve Alaeddin Ali Bey'in hanimi, iki oglu ile birlikte kardesinin kararghina gelir. Padisah, adirindan ikarak kiz kardesini disarida karsilar. Bylece Larende 1397 yilinda Osmanlilarin idaresine girer. Padisah, kiz kardesi ve ocuklarini Bursa'ya gnderir.

Alaeddin Ali Bey'in katli zerine Karamanlilar'a ait sehirlerin Toroslarin kuzeyindeki sehirler (Konya, Larende, Nigde, Develi, Karahisar) Osmanlilara gemisti. Sadece Toros daglarinin gneyinde kalan Mut, Ermenek, Taseli ve Iel, Karamanoglu ailesinin diger kolundan gelen beyler elinde kalmisti.

Karaman Beyligi'nin ortadan kaldirilmasi, Anadolu tarihi bakimindan mhim bir hadise idi. Zira bu hadiseden sonra Sivas'ta bulunan Kadi Burhaneddin Ahmed, Osmanlilarla ayni siniri paylasir olmustu. Bu da onun Osmanlilardan ekinmesine sebep olmustu. Zira daha nceki bazi faaliyetleri, onu Osmanlilarla hasim hale getirmisti. Osmanlilara karsi mukavemet etmesi mmkn olmadigindan btn gururuna ve Memlk Devleti ile olan gemisine ragmen bu devlete tabi olmak zorunda kaldi.

KADI BURHANEDDIN DEVLETI'NIN OSMANLI HKIMIYETINE GIRMESI

Karamanogullari'nin, Osmanlilar'a baglanmasindan sonra Anadolu'da merkeziyeti bir idare kurmak ve Anadolu birligini saglamak dsncesinde olan Byezid, Canik blgesindeki bazi Trk beylerini idaresi altina almak iin harekete geer. Bu gayenin gereklesmesi iin 1398 ilkbaharinda o taraflara dogru bir sefere ikarak Canik Beyi Kubadoglu Cneyd'in zerine varir. Sonunda bunun merkezi olan Mslman Samsun'u zapt eder. Osmanli hkimiyeti altinda bulunmak sartiyla Cneyd Bey'e Ladik ve diger bazi kaleler birakilir. Samsun ve havalisi bir sancak itibar edilerek, Bulgar Krali Sisman'in, Mslman olan oglu Aleksandr'a verilir.

Yildirim Byezid, daha sonra Bafra ve Giresun blgesindeki beyler ile arsamba ve Terme havalisine hkim olan Taceddinogullari'ni, sonra da Havza ile Merzifon'a hkim olan Tasanogullari'ni Osmanlilara baglar. Bu blgelerin zapti ile Karadeniz blgesindeki Osmanli sinin, Trabzon Rum Imparatorlugu sinirina kadar dayanmis oluyordu.

Anadolu'daki bu basarilar sonucunda Yildirim Byezid, Kadi Burhaneddin Devleti'nin kuzey, bati ve gneybati taraflarini ele geirmisti. Fakat Sivas merkez olmak zere Anadolu'nun byk bir kismi hl Kadi Burhaneddin'in idaresinde idi. Yildirim Bayezid ile Kadi Burhaneddin birbirlerine bu kadar yaklasmis olmalarina ragmen msterek bir dsmana karsi koymak iin isbirligi yapmaktan ekinmediler. Bu tehlike, dogudan gelen ve daha sonra Anadolu'yu kasip kavuracak olan Timur tehlikesiydi.

Anadolu'ya gelecegi haberi alinan Timur'un, Kadi Burhaneddin'e eli gnderdigi ve kendisine tabi olmasini istedigi anlasilmaktadir. Bunun zerine Kadi Burhaneddin, Osmanli hkmdari ile Misir Sultani (Memlk)na mektuplar gndererek tehlikeyi haber vermis ve "bilesiniz ki ben her ikinizin de komsusuyum ve benim memleketim sizin memleketiniz demektir. Ben, sizin hududlarinizin siperiyim ve askerlerinizin ncsym. Yoksa ben ona nasil mukavemet edip ve nasil msademe edebilirim. Halbuki onun ahvalini isitmissinizdir. Nice ordular bozmustur. Eger siz bana imdad ederseniz ben ona karsi dururum, beni yalniz birakirsaniz beni ona karsi harcamis olursunuz. Sizin nnzde bulunan ben, size gelecek belalara kfiyimdir. Maazallah eger ondan bana bir zarar gelirse pek me'muldur ki size de sirayet edecektir. Benim, Timur'un mektubuna cevap vermemekligini sizden alacagim cevaba gre bir cevap olacaktir."

Yildirim Byezid, Kadi Burhaneddin'in mektubundan son derece memnun olup mtalaasini begenmis ve kendisine su cevabi gndermisti:

"Eger Timur seni birakip giderse ne la. Sayet vaz gemezse karsi koyacak bir orduyu ona karsi sevkederiz ve onun iin istedigin kadar ona mukavemet et. Basiret ve hsn niyet zere olup onun askerinin oklugundan korkma. Zira nice az cemaat (topluluk) ok cemaata galebe etmistir. Eger sizce lzum grrseniz bizzat kendim geleyim ve askerimle oraya ineyim. Sizin bayraklariniz daima basta ve ayakta olsun. Ben, senin kilicina kol ve sana bazu olayim." Fakat bu muhabere devam ederken, kaderin bir cilvesi olacak ki, Timur daha Anadolu'ya gelmeden Kadi Burhaneddin vefat eder.

1398 yilinda Kadi Burhaneddin'in, Akkoyunlu hkmdari Karaylk Osman Bey ile yaptigi savasta lmesi, Osmanlilarin onun lkesine sahip olmalarina sebep oldu.

Sivas, Kayseri ve evresi hkmdari Kadi Burhaneddin, bir zaman kendisine tabi olan ve daha sonra muhalefete kalkismis bulunan Akkoyunlu asiretinin reisi Karaylk Osman Bey'i takib ederek onunla meydana gelen muharebede yakalanip katledilmisti. Sivas halkinin karan ile oglu Alaeddin Ali Bey (Zeynelbidin) babasinin yerine hkmdar olmustu. Fakat Karaylk diye shret bulan Osman Bey, Sivas'i muhasara edip almak istediginden Sivas'in ileri gelenleri Osmanli hkmdarini yardima agirmislardi. Yildirim Byezid bu daveti kabul ederek oglu Sleyman elebi vasitasiyle Sivas zerine yirmi bin atli ve drt bin yaya gndermisti. Bu birlik, Karaylg maglub ederek Sivas'i kurtarmisti.

Sleyman elebi, Sivas'i kendisi zapt etmeyip babasini davet ettiginden byk bir kuvvetle gelen yildirim Byezid, sehre girmisti. Byezid, Kadi Burhaneddin'in oglu Zeynelbidin'i, enistesi olan Dulkadiroglu Nasiruddin Bey'in yanina gnderdi. Bylece Kadi Burhaneddin'in lkesi (Sivas, Tokat, Niksar, Sark Karahisar, Kayseri, Kirsehir ve Aksaray), yani Orta Anadolu'nun dogu kismi da Osmanli Anadolu birligine katilmis oldu. Byezid, oglu Sleyman elebi veya Mehmed elebi'den birini buraya vali tayin eder. Kadi Burhaneddin'in devlet erkanini ve btn askerlerini maiyetine alir. Bylece, Kara Tatarlar da Osmanli Devleti'nin hizmetine girerler.

Kadi Burhaneddin Ahmed'in lkesinin alinmasindan sonra Osmanli Devleti, Anadolu'nun yarisindan fazlasina hkim oluyor, kuvvet ve kudrete Misir Memlk hkmdarligina rakib olacak bir hale geliyordu. Ayni zamanda Misir Devleti'nin hkimiyeti altinda bulunan Malatya ve evresi ile Divrigi ve civarini da tehlikeye sokmus oluyordu. Is bu kadarla da kalmiyordu. Zira Memlk hkimiyetini tanimis olan Dulkadirogullari Beyligi de tehlikeye giriyordu. Bu durumdan endiselenen Memlk hkmdari Berkuk, Byezid'in ok kisa zamanda kazandigi bu parlak zaferlerden rkmeye baslamis ve bilhassa onun Hiristiyan dnyasinda elde ettigi zafer ve fetihler dolayisiyla, kendi Mslman tebeasinin ona karsi dogacak sevgi ve hissiyatini da dsnerek, o dnemde Misir'da Malik Mezhebi'nin bas kadisi olan meshur Ibn Haldun'a kendisinin Timur'dan ekinmedigini, asil Byezid'den korkmakta oldugunu sylemisti.

Yildirim Byezid'in Bati ve I Anadolu'nun tamamini idaresi altina alarak doguya dogru bir genisleme siyaseti gtmesi, Osmanli Devleti ile Timur'un Imparatorlugunu da karsi karsiya getirdi. Bu arada Osmanli Devleti tarafindan bagimsizliklarina son verilen Anadolu beyleri, bu iki Mslman devleti karsi karsiya getirmek iin gayret sarf ediyorlardi. Bunlar, savas atesini alevlendirmek iin olaylarin zerine krkle varmaya basladilar.

MALATYA'NIN ZAPTI

Sultan Byezid, Kadi Burhaneddin'in lkesini kendi lkesine ilhak ettikten sonra Bursa'ya dnmst. Bundan kisa bir mddet sonra 15 Sevval 801 (20 Haziran 1399) gn vefat eden Memlk Sultani Berkuk'un bu ani vefati, gerek lkesinde gerekse disarda bazi tesirlerin meydana gelmesine sebep olmustu. Timur'un, kendisinden ekindigi Berkuk'un lmne sevindigi anlasilmaktadir. Nitekim Ibn Hatib en-Nsiriya'nin bildirdigine gre Berkuk'un lmnden byk bir ferah ve sevin duyan Timur, lm haberini getirene 15.000 dinar vermisti. Ibn Arabsah ise, Hind seferinde iken bu haberi alan Timur'un sevinten adeta utugunu tasvir eder.

Memlk Sultani Berkuk'un lm zerine yerine geen oglu Ferec'in kk ve tecrbesiz olmasi yaninda emirler arasinda meydana gelen ihtilaflar ayni zamanda Yildirim Byezid'i de memnun etmis grnmektedir. Sayet Ahmed'nin verdigi bilgileri dogru kabul edersek Yildirim'in da buna sevindigini syleyebiliriz. Fakat bu sevincin dogrudan dogruya ve sadece lm sebebiyle mi yoksa baska bir maksattan mi kaynaklandigi belirtilmemektedir. Ahmed bu konuya bir aiklik getirmeden syle der:

"Buni isidb Sam'a ol kasd eyledi

Misir benm oldi dey syledi.

Demedi ol ldi ben dahi lrem.

Syle kim ol oldi ben dahi oluram."

Gerekten, Ferec'in kk ve tecrbesiz olmasi, o esnada Timur'un da Hindistan'da byk bir istila ile mesgul olmasini firsat bilen Byezid, daha nce Anadolu Seluklulari lkesinde iken bilahare Misirlilar eline gemis olan blgelerin zaptina karar verir. Bunun iin daha nce Kadi Burhaneddin'e ait oldugunu belirttigi Malatya'nin kendisine verilmesi iin Nasirddin Ferec'e bir eli gnderir. Red cevabi almasi zerine Sivas'tan Malatya'ya gider. Sehrin mdafaa edildigini grnce sehri kusatir. Bu kusatmanin devam etmesinin aleyhlerine olacagini anlayan Malatyalilar teslim olur. Yildirim, oraya bir miktar asker koyarak geri dner. Bu arada Memlklara ait Khta, Besni, Divrigi ve Darende kaleleri de Osmanlilara gemis olur. Bylece Elbistan da, Orta Firat havzasina kadar uzanan Osmanli hududu iine girmis olur.

Misir'da meydana gelen saltanat degisikliginden istifade ile Malatya ve evresini alan Yildirim Byezid'e karsi kader, baska bir sekilde tecelli edecekti. Bu tecelli de Ahmed'nin dedigi sekilde olacakti.

Misir'da meydana gelen sarsintiyi dikkatle takip edenlerden biri de sphesiz ki Timur'du. O, Osmanlilar ile Memlklular arasindaki atismayi ok iyi degerlendirip her iki dsmanini ortadan kaldirmak iin zamanin geldigine karar verir. Timur, 1400 yilinda Azerbaycan ve Dogu Irak'ta hkimiyetini yeniden kurduktan ve Grcistan'i zapt ettikten sonra Pasinler'e dogru yol almaya baslar. Bu sirada Byezid'e itaati kabul etmeyen Erzincan Emiri Mutahharten Bey ile Byezid tarafindan beyliklerine son verilen Mentesoglu, Saruhanoglu Hizir Sah, Germiyanoglu Yakub Bey, Aydinoglu Isa Bey'in oglu Musa Bey, Timur'a bas vurarak kendisine olan bagliliklarini bildirip topraklarini geri almak iin yardim isterler. Buna karsilik, Timur'un nnden kaan ve Bagdad'da hkm sren Celayirli Sultan Ahmed ile Karakoyunlu hkmdari Kara Yusuf, Sultan Byezid'e siginirlar. Bunlara byk bir iltifat gsteren Byezid, Sultan Ahmed'e Ktahya sehrini, Kara Yusufa da Aksaray'i ikamet yeri olarak tahsis eder. Ayrica bu sehirlerin gelirlerini de onlara verir.

Bu iki dsmaninin, Byezid tarafindan kabul ve himaye edilmesi, zaten savasmak zere Anadolu'ya gelmis olan Timur'a savas iin bir firsat verir. Iki hkmdar arasinda teati edilen mektuplar msbet bir netice vermez. Hatta Timur, Osmanli idaresindeki Sivas'a girerek (Agustos 1400), sehri savunan herkesi kilitan geirtti. Timur, yalniz Sivas'i tahrib ile kalmamis, hatta kendisini mushaflar (Kur'an ve Kur'an sayfalan) ve tevhidler ile karsilamaya ikan ocuklari, ordusundaki atlarin ayaklari altinda ignetmistir. li'nin, Knh'l-Ahbar (III, s. 96)'inda zikr edilen bu vak'a, Timur ile ayni zamanda yasamis olan Ermeni tarihisi Thomas de Medzoph tarafindan da kayd edilmistir. Byle bir katliamdan sonra Sivas adeta bir harabeye dnms oldu. Timur, daha sonra gney istikametinde hareket ederek Malatya ve Suriye'yi isgal eder. Gerek Haleb, gerekse Suriye'nin diger sehirlerinde byk zulmler yapar. Sam'da (Dimask) byk bir katliama girisen Timur, sonunda Yezid b. Muaviye'nin kabrini buldurarak atirir. Kemiklerle birlikte kabri yaktirip iine pislik doldurur.

Timur'un gneye inmesinden istifade eden Byezid, Sivas ve Erzincan'i da alarak Timur'a karsi stratejik bir stnlk saglamaya alisti. Bir ayaginin sakat olmasindan dolayi Osmanli tarihlerinde "Timurlenk" veya "Aksak Timur" diye isimlendirilen Timur ile Byezid arasinda teati edilen mektup ve gnderilen hediyeler de bir fayda saglayamamisti. Zira, Timur'un teklifleri bir bakima Osmanli hkmdarinin diger beyler gibi tamamen kendisine tabi olmasini emr eden bir mahiyet tasiyordu. Nitekim o, Sultan Byezid'den su isteklerde bulunuyordu:

1- Kemah'in Mutahharten'e geri verilmesiyle ailesinin serbest birakilmasi.

2- Sehzadelerinden birinin kendi yanina gnderilmesi.

3- Metbuiyet almeti olarak kendisine gnderilecek olan klah ile kemerin kabul edilmesi.

4- Anadolu beylerinden alinan yerlerin yine eski sahiplerine iade edilmesi.

5- Kara Yusuf'un kendisine teslimi. Bu esnada Kara Yusuf, Osmanlilar'in yanindan ayrilmis oldugundan istenenin Kara Yusuf'un ailesi oldugu anlasilmaktadir. Yildirim Byezid gibi bir hkmdar iin ok olmasina ragmen o, bu sartlan degerlendirmek iin evresiyle istisarede bulunur.

Bununla beraber, btn bunlara karsi ihtiyatli hareket edilmesini tavsiye eden vezir-i azam Ali Pasa'ya Sultan Byezid syle diyecektir:

"Serefimiz ve karsi koyacak kuvvetimiz vardir. Tbi olamayiz ve istikllsiz yasayamayiz." Bu esnada o, Timur'la meydana gelebilecek bir savasi dsnerek Bizans Imparatoru ile anlasir ve Istanbul muhasarasini kaldirip oradaki askerini geri eker.

ANKARA SAVASI

Byezid ve Timur arasinda teati edilen mektuplar, ortaligi yatistirmaya kifayet etmeyince muharebe kainilmaz bir hal almisti. Tarihlerde tafsilatli ve genis bir sekilde verilen Ankara Meydan Muharebesi'nin btn detaylarina temas etmeyecegimize isaret etmek gerekiyor.

Byk bir casusluk ve haber alma teskilatina sahib oldugu anlasilan Timur, elindeki kuvvetler ile Anadolu'da fazla bir is gremeyecegini anlayarak, Orta Asya'da bulunan en gzide kuvvetlerini getirmeye mecbur olmustu. Kisi, Karabag'da geirdikten sonra Azerbaycan ve Grcistan'da yeniden toplayip dzene soktugu ordusuyla Anadolu'ya yrmeye karar vermisti. Bylece Timur, bu yeni ordusuyla Erzurum ve Kemah yolunu takib ile Orta Anadolu'ya dogru yol almaya basladi. Osmanlilardan aldigi topraklan tekrar Trkmen beylerine vererek onlarin destegini sagladi. Bylece, Osmanlilarin, senelerce ugrasip sagladigi Anadolu birligini de bozmus oldu.

Kirsehir'e dogru yrmekte olan Timur, o sirada Osmanli kuvvetlerinin kendi zerine dogru gelmekte oldugunu haber alinca, durumun kendisi iin msait olmadigini anlayip telasa kapilir. Ordusunun erkni ile grserek Osmanli ordusunu arkada birakmak zere Ankara yolunu tutar.

Timur, Ankara nne gelir gelmez Ankara kalesini kusatir. Kale muhafizi Yakub Bey, burayi btn gc ile mdafaa eder. Timur, Byezid'in kendisinin geldigi yoldan gelecegini tahmin ile o cepheyi iyice tahkim eder. Ankara kalesini de kuzey dogu yani i kale tarafindan almak istiyordu. Bu maksatla kalenin suyunu keserek Osmanli kuvvetleri gelmeden nce burayi dsrmeye alisiyordu.

Timur, Osmanli ordusunun daha ge gelecegini de tahmin etmisti.

Fakat o, bu tahmininde yanilmisti. nk Byezid'in kuvvetleri seri bir yrysle ok daha evvel ve hem de Timur'un hi beklemedigi bir yoldan gelip ortaya ikmislardi. Halbuki Timur, Osmanli ordusunu gney dogudan gelecek diye beklerken Osmanlilar kuzey dogudan yani Kalecik, Rayli zerinden gelerek ubukova'da Meliksah kyne inmislerdi. Buna gre Timur bir baskina ugramis demekti. Bu tehlikeli durum karsisinda buhranlar geiren Timur, itidalini muhafaza ederek btn gece alisip cephesini degistirmis ve kale kenarindan da ekilmisti. Timur'u bu sekilde hazirliksiz yakalayan Byezid ise hayatina mal olacak bir hata isliyordu. O, Timur'un bu durumundan istifade etmek iin, ogullari ile komutanlarinin hemen taarruza geilmesi hakkindaki israrlarini dinlemeyerek byk bir firsati kairmis oldu. Byezid, merte bir muharebe olmasini istiyordu. Byle bir anlayis ve bekleme, Timur'a vakit kazandirip onu dsms oldugu tehlikeli durumdan kurtarmisti.

Ankara Muharebesi diye meshur olan ve Anadolu'daki Osmanli hkimiyeti ile Istanbul'un fethini yarim asir geciktiren bu savasin, gn olarak tarihi hakkinda farkli grsler bulunmaktadir. Bununla beraber dogruya en yakin olan grse gre 27 Zilhicce 804 (28 Temmuz 1402) tarihinde yapilmistir.

Her iki ordunun mevcudu hakkinda kaynaklar farkli bilgiler vermekte iseler de, Timur'un ordusunun daha kalabalik oldugunda (160 bin) birlesmektedirler. Bu byk gce karsilik Osmanli ordusunun mevcudu ise yetmis bin civarinda idi. Ankara yakinindaki ubuk Ovasi'nda yapilan savasin baslangicinda Osmanlilar stn bir duruma gelmislerdi. Fakat Osmanli ordusundaki Kara Tatarlarin ihaneti ve Anadolu Beylerine bagli timarli sipahilerin Timur tarafina gemeleri, harbin Osmanlilar tarafindan kayb edilmesine sebep oldu.

Bu tehlikeli hal zerine Bayezid'e geri ekilmesi tavsiye edildiyse de o, bunu kabul etmedi. Harbin kayb edildigini gren Yildirim Byezid, Vezir-i Azam Ali Pasa ile Murad Pasa, Yenieri Agasi Hasan Aga ve Karesi subasisi Inebeye, byk sehzade Sleyman elebi'yi alip kairmalarini emr eder. Bylece Yildirim'in basina bir sey gelse bile devleti yeniden kurmak ve toparlamak iin bir sehzade kurtulmus olacakti. Bu esnada ihtiyat kuvvetlerinin basinda bulunan elebi Mehmed de maiyetinde bulunan bin kadar adam ile sancak merkezi olan Amasya'ya dogru gitmisti. Bundan baska Osmanli ordusunda bulunan Sirp despotu ile kardesinin komutasi altindaki kuvvetler de kamislardi. Btn bunlara karsi Yildirim Byezid yerinde duruyor ve Minnet Bey'in kama teklifini red ederek serefle lmeyi tercih ettigini sylyordu. Fakat bulundugu yerde kalmasinin uygun olmadigini anlayarak daha gerideki ataltepe'ye ekildi. Maiyetinde iki bin yaya ve atli kuvveti kalmisti. Bu kuvvetlere karsi yetmis bin kisilik Timur kuvvetleri merkezden hcum ediyordu. ataltepe bir ka kat Timur kuvvetleri ile sarilmisti. Byezid, elinde balta ile hcum edenleri orada hemen yere seriyordu. Byezid, bu durumdan kurtulabilmek ve Timur'un kat kat olan saflarini yarmak iin ortaligin kararmasini bekliyordu. Bir ara az bir kuvvetle ilk muhasara hattini yarip firlamaga muvaffak oldu. Fakat sayisiz enberle evrilmis oldugundan her muhasara hattini zorlukla geiyordu. Byezid'in katigi haberi alininca takibi iin byk bir kuvvet gnderildi. Nihayet son mdafaa tepesinden saat ayrildiktan sonra ati yere yuvarlandi. Yeni bir ata binmesine meydan verilmeden yakalandi. Bylece Byezid, Timur'a esir dst (28 Temmuz 1402). Bylece kaderin, savaslarda sratli hareket etmesinden dolayi, kendisine layik grdg Yildirim nvanina sahip olan bu mert ve cesur hkmdar, aleyhine rlen agin iine dserek esir alinmis oldu.

Mevln Hatif, Sehnmesinde Yildirim Byezid'in hcumlarindan ve kahramanca arpismasindan bahs ederken syle der:

"Byezid Han, yle bir siddetle hcum eylemis ki, nne geleni yere dsrp Timur'un nne kadar varmis. Timur, kendi zerine dogru yildirim gibi bir fedainin geldigini grnce rkms ve fena halde korkmustu. O esnada Timur'un yaninda bulunan Germiyanoglu, kendisine "Han'im, gafil olma bu firsat bir daha ele gemez. Bu fedai Yildirim Han'in kendisidir." deyince Timur hemen kemandazlarina "Sakin Yildirim'a bir zarar getirmeyiniz, sag olarak ele geiriniz" diye emir vermisti. Drt bir taraftan kemendler atilarak Yildirim'i attan dsrdler. Yaya kalinca etrafini sardilar. Yildirim Han hanerle bir ok kisiyi hk-i helke serdi (ldrd). Nihayet birok kisi etrafini sarip onu yakaladilar. Yildirim teslim olmadi, silahini da teslim etmedi. Bununla beraber onu kullanamayacak sekilde her taraftan tutmuslardi.

Ankara galibiyeti ile Anadolu'yu harabeye evirecek olan Timur, bu galibiyetini Fransa krali VI. Sari ile Ingiltere krali IV. Henri'ye bildirmek zere mektuplar yollamis ve kendilerinin Nigbolu Muharebesinde yenemedikleri Osmanli hkmdarini yenip esir aldigini bildirmistir. Farsa metni elimizde bulunan mektuba gre Timur, Fransa kralindan byk bir vg ile bahs etmekte ve msterek dsman olarak kabul ettigi Osmanli Devletini perisan ettigini bildirmektedir. Isin nemli noktalarindan biri de Fransa kralinin mektubunu getiren F. Fransiskos adindaki papaza Timur'un ok iyi davranmis olmasidir. Fransa kralina devamli iyi dualarda bulundugunu ifade eden Timur, "bizim ve sizin dsmanlarimizi mzmahil eyledim" gibi bir ifade ile deta Osmanlilari ortadan kaldirmak iin bati ile is birligi yapmis ve belki de onlarin tesviki ile Anadolu'ya gelmis grnmektedir. Nitekim sz edilen mektupta Timur syle demektedir:

"Bu muhibbinin, yz bin selam ve hayirhahligini dnyalar kadar ok hulusunu Fransa krali kabul buyursun. Ed'iye (dualar) tebliginden sonra siz emir-i kebirin re'y-i lilerine arz olunur ki, Ferrari Fransiskos adindaki vaiz rahib tarafimiza geldi. Ve mulk mektuplari getirdi. Ve siz emir-i kebirin iyi adini ve azamet-i sanini bize bildirdi. ok mesrur olduk. Su dahi beyan olunur ki, leskerenbuh ile gidp yaver-i bari-i Teala ile bizim ve sizin dsmanlarimizi mzmahil eyledim. Bundan sonra sultaniye sehrinin murahassasi F. Cevan'yi huzurunuza gnderdim. Her ne ki vaki oldu ise arz ve takrir eder. Simdi siz emir-i kebirden rica ederim ki, daima nme-i humayunlarinizin irsal kilinup bize haber-i selamet ve afiyetiniz ilm oluna..."

Timur, muharebeden sonra Osmanli kuvvetlerini takib iin asker sevk ettigi gibi Osmanli sehzadesi Sleyman elebi'yi yakalamak zere de torunu Mehmed Mirza'yi otuz bin kisilik bir kuvvetle Bursa zerine gndermisti.

Ankara nnde sekiz gn kalan Timur, oradan Ktahya'ya gelir. Burayi begendigi iin bir ay kadar burada kalir. Bursa zerine hareket eden Mehmed Mirza'nin maiyetinde amcasinin oglu Ebu Bekir Mirza, Emir Cihan Sah, Emir Seyh Nureddin ve Emir Synck bulunuyordu. Bursa'ya kadar olan yerleri yagmalayan bu 30 bin kisilik birlik, henz Bursa'ya ulasamadan Sleyman elebi kizkardesi Fatma ile kk kardesi Kasim elebi'yi yanina alarak kamaya muvaffak olmustu. Bursa halkinin bir kismi Uludag'a ekilmis, bir kismi da sahile dogru firara baslamisti. Kamaya alisanlarin ogu esir edildi. Semseddin Cezer, Seyyid Semseddin Muhammed Buhar ve Semseddin Muhammed Fenar gibi Bursa'nin nemli sahsiyetleri de bu esirler arasinda bulunuyorlardi. Emir Seyh Nureddin, Bursa'yi elde edince yagmaya baslar ve mal iin Bursa halkina her trl zulm ve iskenceyi reva grr. Bunlar, halka bir sey birakmayacak derecede onlari soyarlar. Bursa'nin evresi de bu talihsizlikten nasibini alir. Bu soygun ve tahribattan sonra tamamen ahsab mimariye dayali olan Bursa atese verilir. Bylece Bursa tamamen yanar. Timur'un kuvvetleri, Sleyman elebi'nin kairmaya muvaffak olamadigi btn Osmanli hazinesini ele geirmisti. Bunca senelik seferlerin sonunda toplanan bu zengin hazine ile sarayin kiymetli esyasi Timur'un veziri Serafeddin Ali ile Mstevf Seyfeddin Tun tarafindan defter yapilip kayd edildi. Bu arada daha nce Sehzade Mustafa'ya nisanlanmis bulunan Ahmed Celayir'nin kizi, Bursa'da esir alinanlar arasinda idi. Byezid'in zevcesi (Sirp kralinin kiz kardesi) ile iki kizi da galiplerin eline dst. Btn bunlar, Ktahya'da bulunan Timur'a gtrlp takdim edildi.

Timur, Ktahya'da bulundugu sirada etrafi vurdurup kendi emniyetini sagladiktan sonra Byezid'in, memleketlerini almis oldugu Karaman, Germiyan, Aydin, Saruhan, Mentese ve Hamid ogullari'nin b
30-04-2011 10:49
Web Bul Rep Ver Alnt
« nceki | Sonraki »


Bu Konudaki Mesajlar
Yldrm Bayezid Dnemi - KaRNeC - 30-04-2011 10:49

Benzeyen Konular
Konu: Yazar Cevaplar: Gsterim: Son Mesaj
  Osmanl Gerileme Dnemi ve Gerilemeyi Durdurma abalar Yeliz 0 1,667 30-04-2011 10:28
Son Mesaj: Yeliz

Konuyu grntleyenler: 1 Misafir

Forum Atla:

kampanyalar tantm yazs Replika saat kurumsal SEO danman seim anketi

retmen Sitesi

retmen Siteleri



retmen Sitesi | letiim | Yukarya dn | erie Dn | Mobile Version | RSS

Trke eviri: MyBBTrkiye
retici: MyBB, 2002-2018 MyBB Group.

MyBB & SEO nSiDe

retmenSitesi.nfo Google Gizlilik Politikasna riayet etmektedir